Sau Flappy Bird, vì sao Việt Nam chưa có thêm hiện tượng game toàn cầu?

Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có năng lực sản xuất game di động lớn nhất thế giới với hàng tỷ lượt tải mỗi năm.

Tuy nhiên, đi cùng những con số ấn tượng là một nghịch lý khác: sản phẩm tiếp cận hàng trăm triệu người dùng toàn cầu nhưng số thương hiệu được nhớ tên lại khá ít. 

Báo cáo “Game Việt vươn tầm: Từ thị trường nội địa đến vị thế toàn cầu” của GameGeek chỉ ra, năm 2025, các nhà phát triển Việt Nam đã phát hành hơn 27.000 tựa game, đạt khoảng 4,9 tỷ lượt tải và đứng thứ hai toàn cầu về số lượt tải xuống. Đáng chú ý, khoảng 95% lượt tải đến từ thị trường quốc tế.

Nếu chỉ nhìn bằng những con số này, nhiều người có thể cho rằng Việt Nam đang sở hữu một ngành game với nhiều thương hiệu nổi tiếng trên thế giới. Tuy nhiên, thực tế lại không hoàn toàn như vậy.

“Khoảng trống hiện tại là người chơi rất thích các tựa game, nhưng họ không biết mình đang trải nghiệm sản phẩm của Việt Nam”, ông Minseok Song, Giám đốc bộ phận giải trí khu vực Hàn Quốc và Đông Nam Á tại Unity, nhận định bên lề sự kiện U/Day Hanoi 2026 mới đây.

Nghịch lý này cũng khiến một câu hỏi cũ quay trở lại: sau Flappy Bird, vì sao Việt Nam chưa xuất hiện thêm nhiều cái tên tạo được sức lan tỏa tương tự?

Nhiều game, nhiều lượt tải nhưng ít thương hiệu

Khi Flappy Bird xuất hiện năm 2013, gần như không ai nghĩ một trò chơi với đồ họa đơn giản do một nhà phát triển Việt Nam tạo ra có thể đứng đầu bảng xếp hạng tải xuống ở hàng loạt quốc gia.

Thành công đó từng chứng minh các studio Việt hoàn toàn có thể tạo ra sản phẩm đủ sức gây tiếng vang toàn cầu. Tuy nhiên, hiện tượng và thương hiệu dài hạn là hai câu chuyện khác nhau.

Hơn 10 năm qua, nhiều studio trong nước phát triển dựa trên mô hình tăng trưởng tập trung vào lưu lượng người dùng.

Các đội ngũ liên tục thử nghiệm ý tưởng mới, tối ưu khả năng thu hút người chơi và tạo doanh thu ngắn hạn từ quảng cáo.

Cách làm này giúp doanh nghiệp mở rộng nhanh nhưng đồng thời cũng tạo ra một hệ quả khác: việc đầu tư dài hạn cho thương hiệu và IP thường chưa được ưu tiên.

Theo ông Song, thị trường hiện đã thay đổi đáng kể: “Trong quá khứ, câu hỏi chính là liệu trò chơi có thể mở rộng quy mô về mặt số lượng hay không. Giờ đây câu hỏi đã thay đổi thành: Làm thế nào để xây dựng một trò chơi có thể tồn tại lâu dài?”.

Chia sẻ với VietNamNet, lãnh đạo Unity chỉ ra một gameplay độc đáo có thể tạo khác biệt ban đầu nhưng rất khó duy trì lợi thế lâu dài: “Các cơ chế trò chơi có thể được sao chép rất nhanh, nhưng những yếu tố như thế giới trong game, nhân vật mang bản sắc riêng hay cộng đồng người chơi gắn kết lại khó bị sao chép hơn nhiều”.

Điều này cũng giải thích vì sao nhiều tựa game có thể bùng nổ rất nhanh nhưng cũng biến mất rất nhanh.

Một thách thức khác được ông nhắc đến chính là cách nhiều studio nhìn nhận quá trình phát triển game. Với tư duy dự án, cách tiếp cận thường là: trò chơi đã ra mắt, chúng ta hoàn thành mục tiêu và chuyển sang dự án tiếp theo. Song, nhiều công ty game lớn trên thế giới lại vận hành theo hướng khác.

“Với tư duy phát triển sản phẩm, việc ra mắt không phải là đích đến cuối cùng mà mới chỉ là điểm khởi đầu”. Điều đó có nghĩa sau khi phát hành, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục bổ sung nội dung mới, điều chỉnh cân bằng, duy trì cộng đồng và phát triển trải nghiệm người dùng.

Cuộc đua mới không còn là ai làm nhiều game hơn

Theo các chuyên gia, sự thay đổi của thị trường game toàn cầu đang khiến mô hình cũ dần mất hiệu quả.

“Chúng tôi đang chứng kiến các nhà phát triển nhận ra họ cần ngừng việc sản xuất số lượng lớn trò chơi, thay vào đó tập trung vào chất lượng và khả năng giữ chân người chơi”, Ashley Navon, Phó Chủ tịch phụ trách Quan hệ đối tác toàn cầu tại Unity, nhận định.

Theo dữ liệu báo cáo Vietnam Mobile Gaming Year-in-Review 2025 của Gamota, khoảng 73% studio đã bắt đầu chuyển sang mô hình kiếm tiền hỗn hợp, kết hợp giữa quảng cáo và mua hàng trong ứng dụng.

Điều này phản ánh một thay đổi lớn hơn: cuộc cạnh tranh không còn là ai phát hành nhiều game hơn mà là ai khiến người chơi ở lại lâu hơn.

“Người dùng không hề ghét quảng cáo, họ chỉ phản đối những hình thức kiếm tiền gây cảm giác đứt gãy, xa rời với tựa game họ đang chơi”, bà Ashley nói.

Theo bà, trải nghiệm càng liền mạch thì khả năng giữ chân người chơi càng cao. Đồng thời, việc tạo ra một sản phẩm tốt hiện nay cũng không còn là điều kiện đủ.

Ngày càng có nhiều nhà sáng tạo và nhiều trò chơi được phát hành khiến việc được người dùng khám phá trở thành một thách thức lớn hơn.

Điều đó có nghĩa các studio giờ đây phải giải đồng thời hai bài toán: tạo ra sản phẩm đủ tốt và đưa đúng sản phẩm đến đúng người dùng.

Lượt tải có thể giúp một thị trường được chú ý, nhưng sau hơn 10 năm kể từ Flappy Bird, điều ngành game Việt đang tìm kiếm có lẽ không còn là một cú nổ tiếp theo, mà là khả năng tạo ra những cái tên đủ sức tồn tại trong trí nhớ người chơi thêm nhiều năm nữa.

Nghị quyết 80 và câu hỏi về startup game ViệtNghị quyết 80 lần đầu nhìn nhận game như một ngành công nghiệp văn hóa, câu hỏi là làm thế nào biến lợi thế về nhân lực, công nghệ và thị trường thành sức mạnh cạnh tranh, để ngành game Việt giữ lại nhiều hơn giá trị được tạo ra từ chính người Việt.