{"id":22180,"date":"2025-04-20T00:22:02","date_gmt":"2025-04-19T17:22:02","guid":{"rendered":"https:\/\/quanghung.name.vn\/thoi-su\/chau-au-sap-phong-dong-ho-chinh-xac-nhat-trong-vu-tru\/"},"modified":"2025-04-20T00:22:02","modified_gmt":"2025-04-19T17:22:02","slug":"chau-au-sap-phong-dong-ho-chinh-xac-nhat-trong-vu-tru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/quanghung.name.vn\/?p=22180","title":{"rendered":"Ch\u00e2u \u00c2u s\u1eafp ph\u00f3ng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1ea5t trong v\u0169 tr\u1ee5"},"content":{"rendered":"<article class=\"fck_detail \">\n<figure data-size=\"true\" itemprop=\"associatedMedia image\" itemscope=\"\" itemtype=\"http:\/\/schema.org\/ImageObject\" class=\"tplCaption\">\n<meta itemprop=\"url\" content=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/19\/VNE-Clock-1745035091-8018-1745035137.jpg?w=0&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=s90bk93xoTBJTKBt7P_F_Q\"><br \/>\n<meta itemprop=\"width\" content=\"750\"><br \/>\n<meta itemprop=\"height\" content=\"450\"><br \/>\n<meta itemprop=\"href\" content=\"\"><\/p>\n<div class=\"fig-picture\" style=\"padding-bottom: 60%;position: relative;\"><picture>\n<!--[if IE 9]><video style=\"display: none;\"><![endif]--><source data-srcset=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/19\/VNE-Clock-1745035091-8018-1745035137.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=DOBmoy3VXp_nD-CDdyvjqA 1x, https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/19\/VNE-Clock-1745035091-8018-1745035137.jpg?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=ZqIe33ketxFlNOvLbhAnIA 1.5x, https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/19\/VNE-Clock-1745035091-8018-1745035137.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=Fo2WNB3L1WpXCwxRW4mSOw 2x\"><!--[if IE 9]><\/video><![endif]--><br \/>\n<img decoding=\"async\" itemprop=\"contentUrl\" style=\"position: absolute;width:100%;left:0;\" loading=\"lazy\" intrinsicsize=\"680x0\" alt=\"C\u00e1nh tay robot Canadarm2 s\u1ebd l\u1eafp \u0111\u1eb7t b\u1ed9 \u0111\u00f4i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 m\u1edbi tr\u00ean tr\u1ea1m ISS. \u1ea2nh: ESA\" class=\"lazy\" src=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/19\/VNE-Clock-1745035091-8018-1745035137.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=DOBmoy3VXp_nD-CDdyvjqA\" title=\"\"><br \/>\n<\/source><\/picture><\/div><figcaption itemprop=\"description\">\n<p class=\"Image\">C\u00e1nh tay robot Canadarm2 s\u1ebd l\u1eafp \u0111\u1eb7t b\u1ed9 \u0111\u00f4i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 m\u1edbi tr\u00ean tr\u1ea1m ISS. \u1ea2nh: <em>ESA<\/em><\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">M\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 t\u1ed1t nh\u1ea5t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 h\u00f3a v\u1edbi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o kh\u00f4ng gian, theo <em>New Scientist<\/em>. Tuy nhi\u00ean, thi\u1ebft b\u1ecb n\u00e0y c\u00f3 th\u1eddi gian s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00e1 ng\u1eafn, n\u00f3 s\u1ebd ch\u00e1y r\u1ee5i trong kh\u00ed quy\u1ec3n v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eadp k\u1ef7 n\u00e0y khi Tr\u1ea1m V\u0169 tr\u1ee5 Qu\u1ed1c t\u1ebf (ISS) r\u1eddi qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o. \u0110\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1ea5t trong kh\u00f4ng gian s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng trong v\u00e0i ng\u00e0y t\u1edbi v\u00e0 s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 h\u00f3a cao t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 t\u1ed1t nh\u1ea5t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n<p class=\"Normal\">\u0110\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb trong h\u00e0ng th\u1eadp k\u1ef7, d\u1ef1 \u00e1n T\u1eadp h\u1ee3p \u0110\u1ed3ng h\u1ed3 Nguy\u00ean t\u1eed trong Kh\u00f4ng gian (ACES) c\u1ee7a C\u01a1 quan V\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2u \u00c2u (ESA) s\u1ebd t\u1ea1o ra t\u00edn hi\u1ec7u th\u1eddi gian v\u1edbi \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, sau \u0111\u00f3 truy\u1ec1n qua tia laser \u0111\u1ebfn 9 tr\u1ea1m m\u1eb7t \u0111\u1ea5t khi tr\u1ea1m ISS bay qua v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 27.000 km\/h. M\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u00e0y s\u1ebd cung c\u1ea5p \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c cao trong vi\u1ec7c \u0111o th\u1eddi gian tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 ACES c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m tra thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i t\u1ed5ng qu\u00e1t c\u1ee7a Einstein v\u1edbi \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c l\u1edbn, theo \u0111\u00f3 th\u1eddi gian tr\u00f4i qua b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn. N\u00f3 c\u0169ng h\u1ed7 tr\u1ee3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1eeb v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ed1i t\u1edbi l\u00fd thuy\u1ebft d\u00e2y.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Theo l\u1ecbch tr\u00ecnh, ACES s\u1ebd ph\u00f3ng v\u00e0o ng\u00e0y 21\/4 tr\u00ean t\u00ean l\u1eeda Falcon 9 c\u1ee7a SpaceX t\u1eeb Trung t\u00e2m V\u0169 tr\u1ee5 Kennedy, Florida. Khi \u0111\u1ebfn ISS, c\u00e1nh tay robot c\u1ee7a C\u01a1 quan V\u0169 tr\u1ee5 Canada, Canadarm2, s\u1ebd g\u1eafn n\u00f3 v\u00e0o b\u00ean ngo\u00e0i ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m Columbus c\u1ee7a ESA, n\u01a1i n\u00f3 s\u1ebd t\u1ed3n t\u1ea1i trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ch\u00e2n kh\u00f4ng v\u0169 tr\u1ee5. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, g\u00f3i thi\u1ebft b\u1ecb g\u1ed3m hai \u0111\u1ed3ng h\u1ed3: m\u1ed9t g\u1ecdi l\u00e0 SHM c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong th\u1eddi gian ng\u1eafn, cho ph\u00e9p hi\u1ec7u ch\u1ec9nh \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 c\u00f2n l\u1ea1i t\u00ean PHARAO. B\u1ed9 \u0111\u00f4i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u1ec7ch ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t gi\u00e2y sau h\u01a1n 300 tri\u1ec7u n\u0103m, g\u1ea5p 10 l\u1ea7n so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 tr\u00ean v\u1ec7 tinh GPS.<\/p>\n<p class=\"Normal\">V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, PHARAO m\u00f4 ph\u1ecfng m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 nguy\u00ean t\u1eed t\u1eeb Paris chi\u1ebfm c\u1ea3 m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng. Thu nh\u1ecf c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00f3 th\u00e0nh m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb chi\u1ebfm ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u00e9t kh\u1ed1i, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c \u00e9p t\u1eeb ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00f3ng t\u00ean l\u1eeda v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng gian l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u00e1ng n\u1ec3. \u0110\u1ec3 t\u1ea1o ra t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c, PHARAO phun m\u1ed9t d\u00f2ng nguy\u00ean t\u1eed cesium l\u00e0m l\u1ea1nh t\u1edbi g\u1ea7n \u0111\u1ed9 0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 quan s\u00e1t t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng vi s\u00f3ng. Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb cao t\u1edbi 3 m, nh\u01b0ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng vi tr\u1ecdng l\u1ef1c, nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eed n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phun \u1edf d\u1ea1ng d\u00f2ng ch\u1eadm v\u00e0 nh\u1ecf h\u01a1n, nh\u1edd \u0111\u00f3 thi\u1ebft b\u1ecb nh\u1ecf g\u1ecdn h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Simon Weinberg t\u1ea1i ESA cho bi\u1ebft thi\u1ebft b\u1ecb nh\u1ea1y \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1eb7t m\u1ed9t th\u00eca g\u1ea7n \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra tr\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ph\u00e1 h\u1ee7y \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. &#8220;\u0110\u1ec3 so s\u00e1nh, ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng \u0111o th\u1eddi gian ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eebng ph\u1ea7n ngh\u00ecn t\u1ef7 gi\u00e2y&#8221;, Weinberg n\u00f3i. &#8220;\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u00f3 kh\u0103n&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Normal\">\u00dd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 ACES \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 1990 v\u00e0 ban \u0111\u1ea7u d\u1ef1 ki\u1ebfn ph\u00f3ng tr\u00ean t\u00e0u con thoi, \u0111\u00e3 ng\u1eebng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0o n\u0103m 2011. Khi v\u00e0o kh\u00f4ng gian, t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i m\u1ea5t 1,5 n\u0103m \u0111\u1ec3 t\u1edbi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1ebd m\u1ea5t kho\u1ea3ng 6 th\u00e1ng \u0111\u1ec3 tri\u1ec3n khai thi\u1ebft b\u1ecb, ti\u1ebfp theo c\u1ea7n th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m \u0111o l\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 t\u00e1ch v\u00e0 kh\u1eed nhi\u1ec5u kh\u1ecfi t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u1ed3ng h\u1ed3.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Sau \u0111\u00f3, ACES s\u1ebd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn n\u0103m 2030, sau \u0111\u00f3 tr\u1ea1m ISS s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n \u0111\u1ec3 \u0111\u00e2m v\u00e0o v\u00e0o b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 ch\u00e1y r\u1ee5i. Khi \u0111\u00f3, \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 quang h\u1ecdc si\u00eau ch\u00ednh x\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 nguy\u00ean t\u1eed tr\u1edf n\u00ean l\u1ed7i th\u1eddi tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, m\u1eb7c d\u00f9 ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 nh\u1ecf g\u1ecdn hay b\u1ec1n ch\u1eafc \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng trong kh\u00f4ng gian l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. Weinberg cho bi\u1ebft ESA s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch ph\u00f3ng th\u1ebf h\u1ec7 m\u1edbi c\u1ee7a ACES \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf nh\u1eefng g\u00ec m\u1ea5t \u0111i tr\u00ean ISS b\u1eb1ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 ph\u00f9 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3.<\/p>\n<p align=\"right\" class=\"Normal\"><strong>An Khang<\/strong> (Theo <em>New Scientist<\/em>)<\/p>\n<p><span id=\"article-end\"><\/span><\/p>\n<div data-component=\"true\" data-component-type=\"tin_xemthem\" data-component-value=\"4863516,4844160,4835049\" data-thumb=\"1\"><\/div>\n<p><!-- G\u1eedi g\u00f3p \u00fd b\u1ed9 khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 --><br \/>\n<!-- End g\u1eedi g\u00f3p \u00fd b\u1ed9 khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 --><br \/>\n<!-- Hope --><br \/>\n<!-- End Hope --><br \/>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1nh tay robot Canadarm2 s\u1ebd l\u1eafp \u0111\u1eb7t b\u1ed9 \u0111\u00f4i \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 m\u1edbi tr\u00ean tr\u1ea1m ISS. \u1ea2nh: ESA M\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 t\u1ed1t nh\u1ea5t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 h\u00f3a v\u1edbi \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o kh\u00f4ng gian, theo New Scientist. Tuy nhi\u00ean, thi\u1ebft b\u1ecb n\u00e0y c\u00f3 th\u1eddi gian<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22181,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow44a6DA:productID":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-22180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-thoi-su"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22180"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22180\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}