{"id":22972,"date":"2025-04-21T10:12:02","date_gmt":"2025-04-21T03:12:02","guid":{"rendered":"https:\/\/quanghung.name.vn\/thoi-su\/ho-den-don-doc-dau-tien-duoc-xac-nhan\/"},"modified":"2025-04-21T10:12:02","modified_gmt":"2025-04-21T03:12:02","slug":"ho-den-don-doc-dau-tien-duoc-xac-nhan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/quanghung.name.vn\/?p=22972","title":{"rendered":"H\u1ed1 \u0111en \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn"},"content":{"rendered":"<article class=\"fck_detail \">\n<figure data-size=\"true\" itemprop=\"associatedMedia image\" itemscope=\"\" itemtype=\"http:\/\/schema.org\/ImageObject\" class=\"tplCaption\">\n<meta itemprop=\"url\" content=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/20\/Black-Hole-in-the-universe-174-4973-4359-1745120678.jpg?w=0&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=NiIVe9KxShQs2j4WfilT-g\"><br \/>\n<meta itemprop=\"width\" content=\"1280\"><br \/>\n<meta itemprop=\"height\" content=\"864\"><br \/>\n<meta itemprop=\"href\" content=\"\"><\/p>\n<div class=\"fig-picture\" style=\"padding-bottom: 67.437379576108%;position: relative;\"><picture>\n<!--[if IE 9]><video style=\"display: none;\"><![endif]--><source data-srcset=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/20\/Black-Hole-in-the-universe-174-4973-4359-1745120678.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=cb9V-habjARKyVUFgUKLzQ 1x, https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/20\/Black-Hole-in-the-universe-174-4973-4359-1745120678.jpg?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=aZFF-SDtcGSDW0vFY7RYjQ 1.5x, https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/20\/Black-Hole-in-the-universe-174-4973-4359-1745120678.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=612AQqO8bKMy7eRetbqXjw 2x\"><!--[if IE 9]><\/video><![endif]--><br \/>\n<img decoding=\"async\" itemprop=\"contentUrl\" style=\"position: absolute;width:100%;left:0;\" loading=\"lazy\" intrinsicsize=\"680x0\" alt=\"M\u00f4 ph\u1ecfng h\u1ed1 \u0111en trong v\u0169 tr\u1ee5. \u1ea2nh: NASA\/Wikimedia Commons\" class=\"lazy\" src=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2025\/04\/20\/Black-Hole-in-the-universe-174-4973-4359-1745120678.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=cb9V-habjARKyVUFgUKLzQ\" title=\"\"><br \/>\n<\/source><\/picture><\/div><figcaption itemprop=\"description\">\n<p class=\"Image\">M\u00f4 ph\u1ecfng h\u1ed1 \u0111en trong v\u0169 tr\u1ee5. \u1ea2nh: <em>NASA\/Wikimedia Commons<\/em><\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">Nh\u00f3m nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n t\u1ea1i Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng Kh\u00f4ng gian (STScI), c\u00f9ng c\u00e1c chuy\u00ean gia t\u1eeb Trung t\u00e2m Khoa h\u1ecdc Ngo\u1ea1i h\u00e0nh tinh thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc St Andrews v\u00e0 \u0110\u00e0i quan s\u00e1t ph\u00eda Nam ch\u00e2u \u00c2u, x\u00e1c nh\u1eadn s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ed1 \u0111en \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, <em>Phys<\/em> h\u00f4m 19\/4 \u0111\u01b0a tin. Trong nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed <em>The Astrophysical Journal,<\/em> nh\u00f3m m\u00f4 t\u1ea3 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u m\u1edbi v\u1ec1 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ed1 \u0111en.<\/p>\n<p class=\"Normal\">N\u0103m 2022, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00f4ng b\u00e1o, ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t &#8220;v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ed1i&#8221; di chuy\u1ec3n qua ch\u00f2m sao Sagittarius (Nh\u00e2n M\u00e3). H\u1ecd cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed1 \u0111en \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c. Ngay sau \u0111\u00f3, m\u1ed9t nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c \u0111\u1eb7t nghi v\u1ea5n v\u1ec1 k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y, cho r\u1eb1ng v\u1eadt th\u1ec3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 sao neutron h\u01a1n. Sau khi ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00ecm hi\u1ec3u, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u ban \u0111\u1ea7u ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00eam b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u1ee7ng h\u1ed9 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed1 \u0111en \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y, m\u1ecdi h\u1ed1 \u0111en \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4i sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh. C\u00e1c h\u1ed1 \u0111en th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1edd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang l\u00ean \u00e1nh s\u00e1ng ph\u00e1t ra t\u1eeb ng\u00f4i sao \u0111\u00f3. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00f4i sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh, r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y h\u1ed1 \u0111en. Nh\u00f3m STScI ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed1 \u0111en m\u1edbi v\u00ec n\u00f3 \u0111i qua ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00f4i sao kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh \u1edf xa, khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a ng\u00f4i sao tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi trong th\u1eddi gian ng\u1eafn.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Nh\u00f3m chuy\u00ean gia thu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng quan s\u00e1t ban \u0111\u1ea7u nh\u1edd d\u1eef li\u1ec7u t\u1eeb k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng kh\u00f4ng gian Hubble trong giai \u0111o\u1ea1n 2011 &#8211; 2017. L\u1ea7n n\u00e0y, h\u1ecd xem x\u00e9t d\u1eef li\u1ec7u n\u0103m 2021 &#8211; 2022 t\u1eeb Hubble v\u00e0 t\u1eeb t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 Gaia. H\u1ecd nh\u1eadn th\u1ea5y, &#8220;v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ed1i&#8221; c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng g\u1ea5p kho\u1ea3ng 7 l\u1ea7n M\u1eb7t Tr\u1eddi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 sao neutron.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Ngo\u00e0i ra, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ee9 hai c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 sao neutron v\u00e0o n\u0103m 2023, \u0111\u1ed3ng \u00fd r\u1eb1ng &#8220;v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ed1i&#8221; th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed1 \u0111en. Nh\u00f3m n\u00e0y t\u00ednh to\u00e1n v\u1eadt th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng g\u1ea5p kho\u1ea3ng 6 l\u1ea7n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t Tr\u1eddi, nh\u01b0ng ph\u00e9p \u0111o c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 sai s\u1ed1 l\u1edbn h\u01a1n n\u00ean k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y v\u1eabn nh\u1ea5t qu\u00e1n v\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u00f3m STScI.<\/p>\n<p class=\"Normal\">H\u1ed1 \u0111en \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c n\u1eb1m c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kho\u1ea3ng 5.000 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng, g\u1ea7n h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi h\u1ed1 \u0111en si\u00eau kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng \u1edf trung t\u00e2m d\u1ea3i Ng\u00e2n H\u00e0. N\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 di chuy\u1ec3n m\u00e0 c\u00f2n \u0111ang t\u0103ng t\u1ed1c lao qua thi\u00ean h\u00e0. H\u1ed1 \u0111en di chuy\u1ec3n v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 kho\u1ea3ng 51 km m\u1ed7i gi\u00e2y so v\u1edbi c\u00e1c ng\u00f4i sao l\u00e2n c\u1eadn. N\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;k\u1ebb lang thang \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c&#8221; c\u00f3 th\u1ec3 do qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh. V\u1ee5 n\u1ed5 si\u00eau t\u00e2n tinh t\u1ea1o ra h\u1ed1 \u0111en n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 cho n\u00f3 m\u1ed9t c\u00fa \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh, khi\u1ebfn n\u00f3 lao nhanh qua thi\u00ean h\u00e0.<\/p>\n<p class=\"Normal\">\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ed1 \u0111en \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc hy v\u1ecdng s\u1ebd t\u00ecm th\u1ea5y nhi\u1ec1u v\u00ed d\u1ee5 h\u01a1n v\u1edbi k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng kh\u00f4ng gian Nancy Grace Roman, d\u1ef1 ki\u1ebfn ph\u00f3ng v\u00e0o n\u0103m 2027. Vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ed1 \u0111en gi\u00fap gi\u1edbi khoa h\u1ecdc hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u00e3n n\u1edf v\u0169 tr\u1ee5, c\u00e1ch c\u00e1c ng\u00f4i sao v\u00e0 h\u00e0nh tinh h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ki\u1ec3m ch\u1ee9ng nh\u1eefng l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p class=\"Normal\" style=\"text-align:right;\"><strong>Thu Th\u1ea3o<\/strong> (Theo <em>Phys, IFL Science<\/em>)<\/p>\n<p><span id=\"article-end\"><\/span><\/p>\n<div data-component=\"true\" data-component-type=\"tin_xemthem\" data-component-value=\"4735212,4772664\" data-thumb=\"1\"><\/div>\n<p><!-- G\u1eedi g\u00f3p \u00fd b\u1ed9 khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 --><br \/>\n<!-- End g\u1eedi g\u00f3p \u00fd b\u1ed9 khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 --><br \/>\n<!-- Hope --><br \/>\n<!-- End Hope --><br \/>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f4 ph\u1ecfng h\u1ed1 \u0111en trong v\u0169 tr\u1ee5. \u1ea2nh: NASA\/Wikimedia Commons Nh\u00f3m nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n t\u1ea1i Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng Kh\u00f4ng gian (STScI), c\u00f9ng c\u00e1c chuy\u00ean gia t\u1eeb Trung t\u00e2m Khoa h\u1ecdc Ngo\u1ea1i h\u00e0nh tinh thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc St Andrews v\u00e0 \u0110\u00e0i quan s\u00e1t ph\u00eda Nam ch\u00e2u \u00c2u, x\u00e1c nh\u1eadn s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22973,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow44a6DA:productID":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-22972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-thoi-su"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22972\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}