{"id":25466,"date":"2025-06-07T09:19:13","date_gmt":"2025-06-07T02:19:13","guid":{"rendered":"https:\/\/quanghung.name.vn\/cong-nghe\/nguoi-celt-la-bo-toc-hung-du\/"},"modified":"2025-06-07T09:19:13","modified_gmt":"2025-06-07T02:19:13","slug":"nguoi-celt-la-bo-toc-hung-du","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/quanghung.name.vn\/?p=25466","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi Celt l\u00e0 b\u1ed9 t\u1ed9c hung d\u1eef?"},"content":{"rendered":"<div class=\"knc-content\" id=\"ContentDetail\">\n<figure class=\"VCSortableInPreviewMode\" contenteditable=\"true\" type=\"Photo\">\n<div><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/image.tienphong.vn\/w645\/Uploaded\/2025\/rgtgtn\/2025_06_02\/3-833-8838.jpg.webp\" h=\"1115\" rel=\"https:\/\/image.tienphong.vn\/w645\/Uploaded\/2025\/rgtgtn\/2025_06_02\/3-833-8838.jpg.webp\" title=\"\" type=\"photo\" w=\"1507\" width=\"1507\" height=\"1115\" loading=\"lazy\"><\/div><figcaption class=\"PhotoCMS_Caption\" contenteditable=\"true\">\n<p class=\"\" contenteditable=\"true\" data-placeholder=\"Nh\u1eadp ch\u00fa th\u00edch \u1ea3nh\"> M\u1ed9t hi\u1ec7n v\u1eadt m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t n\u1eef th\u1ea7n Celtic v\u1edbi nh\u1eefng ch\u00fa \u0111\u1ea1i b\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u0110an M\u1ea1ch, c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i kho\u1ea3ng n\u0103m 100 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean (\u1ea2nh: Print Collector) <\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p> Ng\u01b0\u1eddi Celt  c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u00e3 lang thang kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c2u trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u01b0\u01a1n xa v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eadn Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 ng\u00e0y nay. \u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u nh\u1ea5t qua c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Julius Caesar, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i th\u00f4ng tin v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Gaul, m\u1ed9t b\u1ed9 l\u1ea1c s\u1ed1ng quanh n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p ng\u00e0y nay, thu\u1ed9c ch\u1ee7ng ng\u01b0\u1eddi Celt. <\/p>\n<p> C\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a chung n\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Celt c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc ch\u1ec9 coi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c l\u1ee5c \u0111\u1ecba l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Celt, trong khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c coi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c n\u00f3i ti\u1ebfng Brittonic \u1edf Qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Anh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Durotriges v\u00e0 Iceni, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Celt. <\/p>\n<p> M\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Celt ch\u1ec9 v\u1edbi Qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Anh, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1edbi Ireland, th\u01b0\u1eddng v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.Truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u1ecdc Celtic b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ti\u1ebfng Ireland c\u1ed5 v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 8 sau C\u00f4ng nguy\u00ean. C\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a th\u1ea7n tho\u1ea1i Celtic \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i trong v\u0103n h\u1ecdc Ireland v\u00e0 x\u1ee9 Wales th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u. <\/p>\n<p><strong> Ng\u01b0\u1eddi Celt man r\u1ee3? <\/strong><\/p>\n<p> Ng\u01b0\u1eddi Celt l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c \u1ea4n-\u00c2u \u1edf Ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 Anatolia, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00f4n ng\u1eef Celt v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c. <\/p>\n<p> C\u00e1c nh\u00f3m Celt ch\u00ednh bao g\u1ed3m ng\u01b0\u1eddi Gaul ; ng\u01b0\u1eddi Celtiberia v\u00e0 Gallaeci c\u1ee7a Iberia; ng\u01b0\u1eddi Briton, Pict v\u00e0 Gael c\u1ee7a Anh v\u00e0 Ireland; ng\u01b0\u1eddi Boii ; v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Galatia. <\/p>\n<p> M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c, ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a trong th\u1ebf gi\u1edbi Celt v\u1eabn ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 v\u1eabn l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00e2y tranh c\u00e3i, ch\u1eb3ng h\u1ea1n v\u1ec1 c\u00e1ch g\u1ecdi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3 s\u1eaft \u1edf Anh v\u00e0 Ireland. Hi\u1ec7n t\u1ea1i, &#8216;Celt&#8217; ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn &#8216;nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ti\u1ebfng Celt&#8217; ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t nh\u00f3m d\u00e2n t\u1ed9c duy nh\u1ea5t. <\/p>\n<p> L\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c2u ti\u1ec1n Celt v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c Celt \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tranh lu\u1eadn. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng vi\u1ebft v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Celt th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n Hy L\u1ea1p-La M\u00e3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi Celt th\u00e0nh c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c man r\u1ee3. H\u1ecd theo m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o Celtic c\u1ed5 \u0111\u1ea1i do c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 Druid gi\u00e1m s\u00e1t. <\/p>\n<p> Ng\u01b0\u1eddi Celt th\u01b0\u1eddng xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 trong c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh La M\u00e3-Gaul, c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Celtiberia, cu\u1ed9c chinh ph\u1ee5c x\u1ee9 Gaul v\u00e0 cu\u1ed9c chinh ph\u1ee5c n\u01b0\u1edbc Anh. \u0110\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 1 sau C\u00f4ng nguy\u00ean, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Celt \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a \u0110\u1ebf ch\u1ebf La M\u00e3. <\/p>\n<p> \u0110\u1ebfn kho\u1ea3ng n\u0103m 500, do qu\u00e1 tr\u00ecnh La M\u00e3 h\u00f3a v\u00e0 s\u1ef1 di c\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c ng\u01b0\u1eddi German, n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Celt ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf Ireland, mi\u1ec1n t\u00e2y v\u00e0 mi\u1ec1n b\u1eafc n\u01b0\u1edbc Anh, v\u00e0 Brittany. <\/p>\n<p> T\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 5 \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 8, c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00f3i ti\u1ebfng Celt \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1 g\u1eafn k\u1ebft. H\u1ecd c\u00f3 di s\u1ea3n ng\u00f4n ng\u1eef, t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt chung gi\u00fap ph\u00e2n bi\u1ec7t h\u1ecd v\u1edbi c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a xung quanh. <\/p>\n<div class=\"article__source cms-source\"><i class=\"fal fa-newspaper\"><\/i><span> Theo Live Science <\/span><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t hi\u1ec7n v\u1eadt m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t n\u1eef th\u1ea7n Celtic v\u1edbi nh\u1eefng ch\u00fa \u0111\u1ea1i b\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u0110an M\u1ea1ch, c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i kho\u1ea3ng n\u0103m 100 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean (\u1ea2nh: Print Collector) Ng\u01b0\u1eddi Celt c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u00e3 lang thang kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c2u trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u01b0\u01a1n xa<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25468,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow44a6DA:productID":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-25466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cong-nghe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}