{"id":27024,"date":"2025-06-09T08:49:14","date_gmt":"2025-06-09T01:49:14","guid":{"rendered":"https:\/\/quanghung.name.vn\/the-thao\/mot-thang-o-nam-ky-goc-nhin-dat-phuong-nam-hon-100-nam-truoc-cua-hoc-gia-pham-quynh\/"},"modified":"2025-06-09T08:49:14","modified_gmt":"2025-06-09T01:49:14","slug":"mot-thang-o-nam-ky-goc-nhin-dat-phuong-nam-hon-100-nam-truoc-cua-hoc-gia-pham-quynh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/quanghung.name.vn\/?p=27024","title":{"rendered":"&#8216;M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3&#8217; &#8211; g\u00f3c nh\u00ecn \u0111\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng Nam h\u01a1n 100 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecdc gi\u1ea3 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-body normal clearafter\" data-role=\"content\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3 <\/i>(Omega Plus v\u00e0 NXB Th\u1ebf gi\u1edbi \u1ea5n h\u00e0nh) l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc gi\u1ea3 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh vi\u1ebft \u1edf d\u1ea1ng du kh\u1ea3o t\u1eeb h\u01a1n 100 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng Nam.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean Nam Phong t\u1ea1p ch\u00ed n\u0103m 1918, <i>M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3 <\/i>c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, ghi l\u1ea1i chuy\u1ebfn \u0111i k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o \u0111\u1ea5t Nam B\u1ed9. T\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u0103ng th\u00e0nh ba k\u1ef3 (kh\u00f4ng li\u00ean t\u1ee5c) tr\u00ean <i>Nam Phong<\/i>: k\u1ef3 I s\u1ed1 17 (11\/1918), k\u1ef3 II s\u1ed1 19 (01\/1919) v\u00e0 k\u1ef3 III (k\u1ef3 cu\u1ed1i) s\u1ed1 20 (02\/1919).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u0169ng c\u1ea7n nh\u1eafc l\u1ea1i, Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh &#8211; nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, n\u1ed5i danh v\u1edbi c\u00e1c b\u00fat danh Th\u01b0\u1ee3ng Chi, Hoa \u0110\u01b0\u1eddng, H\u1ed3ng Nh\u00e2n &#8211; l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00ed th\u1ee9c ti\u00eau bi\u1ec3u trong giai \u0111o\u1ea1n giao th\u1eddi gi\u1eefa c\u0169 v\u00e0 m\u1edbi c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Vi\u1ec7n Vi\u1ec5n \u0110\u00f4ng B\u00e1c c\u1ed5, c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed, l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat <i>Nam Phong t\u1ea1p ch\u00ed <\/i>v\u00e0 gi\u1ea3ng s\u01b0 t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng H\u00e0 N\u1ed9i. T\u1eeb n\u0103m 1932, \u00f4ng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng trong ch\u00ednh quy\u1ec1n vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i: ng\u1ef1 ti\u1ec1n v\u0103n ph\u00f2ng, th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1ed9 H\u1ecdc, th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1ed9 L\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u0103m 2018, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y 21\/8, Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i xu\u1ed1ng H\u1ea3i Ph\u00f2ng, r\u1ed3i ng\u00e0y h\u00f4m sau l\u00ean t\u00e0u Porthos v\u00e0o Nam. B\u1ed1n ng\u00e0y sau, t\u00e0u c\u1eadp c\u1ea3ng S\u00e0i G\u00f2n. Qua c\u1ea7u Kh\u00e1nh H\u1ed9i, \u00f4ng ch\u1ea1m v\u00e0o &#8220;c\u00e1i kh\u00ed v\u1ecb c\u1ee7a S\u00e0i G\u00f2n \u2013 th\u00e0nh ph\u1ed1 T\u00e2y, m\u1ed9t ch\u1ed1n \u0111\u00f4 h\u1ed9i l\u1edbn \u1edf ph\u01b0\u01a1ng Nam&#8221;. Tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft \u00f4ng m\u1edf ra nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng Catinat, Charner, X\u00e3 T\u00e2y, Nh\u00e0 h\u00e1t T\u00e2y, Nh\u00e0 d\u00e2y th\u00e9p, Ph\u1ee7 To\u00e0n quy\u1ec1n\u2026 t\u1ea5t c\u1ea3 hi\u1ec7n l\u00ean r\u1ef1c r\u1ee1, n\u00e1o nhi\u1ec7t. L\u00fac \u1ea5y, ch\u00e0ng trai x\u1ee9 B\u1eafc m\u1edbi 26 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 k\u1ecbp ghi nh\u1eadn b\u1eb1ng con m\u1eaft tinh t\u1ebf v\u00e0 s\u1eafc s\u1ea3o nh\u1eefng n\u00e9t v\u0103n h\u00f3a, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, con ng\u01b0\u1eddi n\u01a1i \u0111\u00e2y.<\/p>\n<figure class=\"VCSortableInPreviewMode small-img\" type=\"Photo\" style=\"\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/thethaovanhoa.mediacdn.vn\/372676912336973824\/2025\/6\/7\/pq-1749304973695109344838.jpg\" id=\"img_161006273201643520\" w=\"800\" h=\"450\" alt=\"'M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3' - g\u00f3c nh\u00ecn v\u1ec1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng Nam h\u01a1n 100 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc - \u1ea2nh 1.\" title=\"'M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3' - g\u00f3c nh\u00ecn v\u1ec1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng Nam h\u01a1n 100 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc - \u1ea2nh 1.\" rel=\"lightbox\" photoid=\"161006273201643520\" data-original=\"https:\/\/thethaovanhoa.mediacdn.vn\/372676912336973824\/2025\/6\/7\/pq-1749304973695109344838.jpg\" type=\"photo\" style=\"text-align: justify; max-width: 100%;\" width=\"\" height=\"\"><figcaption class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p data-placeholder=\"[nh\u1eadp ch\u00fa th\u00edch]\" style=\"text-align: center;\">&#8220;M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3&#8221; do  Omega Plus v\u00e0 NXB Th\u1ebf gi\u1edbi \u1ea5n h\u00e0nh<\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ghi ch\u00e9p nh\u1eefng g\u00ec m\u1eaft th\u1ea5y tai nghe v\u1ec1 phong t\u1ee5c, t\u1eadp qu\u00e1n, l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u1ecba l\u00fd, kinh t\u1ebf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Nam k\u1ef3, Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng so s\u00e1nh th\u00fa v\u1ecb gi\u1eefa B\u1eafc K\u1ef3 v\u00e0 Nam K\u1ef3, g\u00f3p ph\u1ea7n ph\u00e1c h\u1ecda b\u1ee9c tranh x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi k\u1ef3 Ph\u00e1p thu\u1ed9c. \u00d4ng t\u1eebng t\u00e2m s\u1ef1: &#8220;Cho n\u00ean c\u00e1i c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n t\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1i c\u1ea3m gi\u00e1c vui, vui m\u00e0 tin c\u1eady \u1edf c\u00e1i t\u01b0\u01a1ng lai, ch\u1edb kh\u00f4ng ph\u1ea3i bu\u1ed3n m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc cho s\u1ef1 k\u00fd v\u00e3ng.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, <i>M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3 <\/i>c\u00f2n ghi l\u1ea1i nh\u1eefng bu\u1ed5i g\u1eb7p g\u1ee1 gi\u1eefa Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh v\u1edbi c\u00e1c danh s\u0129, tr\u00ed th\u1ee9c, \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u1edf \u0111\u1ea5t L\u1ee5c t\u1ec9nh nh\u01b0 B\u00f9i Quang Chi\u00eau, Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Khai (La Tribune indig\u00e8ne), cha con \u00f4ng Di\u1ec7p V\u0103n C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Di\u1ec7p V\u0103n K\u1ef3, Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u01b0 (\u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t t\u1ea1p ch\u00ed), Ph\u1ee7 B\u1ea3y L\u00ea Quang Li\u00eam (Long Xuy\u00ean Khuy\u1ebfn h\u1ecdc H\u1ed9i), V\u00f5 V\u0103n Th\u01a1m (An H\u00e0 nh\u1eadt b\u00e1o). Nh\u1eefng cu\u1ed9c g\u1eb7p n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 giao l\u01b0u m\u00e0 c\u00f2n gi\u00fap t\u00e1c gi\u1ea3 m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ea7m nh\u00ecn v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, x\u00e3 h\u1ed9i Nam k\u1ef3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00e1ng n\u00f3i, <i>M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3<\/i> kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf nh\u1eefng ghi ch\u00e9p l\u1ecbch s\u1eed, m\u00e0 c\u00f2n mang h\u01a1i th\u1edf th\u1eddi \u0111\u1ea1i qua nh\u1eefng nh\u1eadn x\u00e9t s\u1eafc s\u1ea3o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1ec1 ngh\u1ec1 b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3 t\u1eebng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: &#8220;N\u1ebfu h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e0m b\u00e1o ai c\u0169ng hi\u1ec3u c\u00e1i ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a ngh\u1ec1 l\u00e0m b\u00e1o th\u00ec c\u00f2n ngh\u1ec1 g\u00ec \u0111\u1eb9p b\u1eb1ng, hay b\u1eb1ng, cao th\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng, \u0111\u1ee7 khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eadn t\u1ee5y m\u1ed9t \u0111\u1eddi m\u00e0 theo \u0111u\u1ed5i cho c\u00f9ng? \u0110\u01b0\u01a1ng bu\u1ed5i m\u1edbi c\u0169 giao nhau, c\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng qu\u1ed1c d\u00e2n ch\u01b0a bi\u1ebft l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m chu\u1ea9n \u0111\u00edch, b\u1ecdn m\u00ecnh n\u00ean \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng nh\u1eefng ch\u1ee7 ngh\u0129a hay \u0111\u1ec3 d\u00ecu d\u1eaft qu\u1ed1c d\u00e2n v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e1nh \u0111\u00e1ng, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 cho sa l\u1ea1c v\u00e0o nh\u1eefng ng\u00f5 ng\u00e1ch hi\u1ec3m ngh\u00e8o&#8221;.<\/p>\n<p><!-- bonewsrelation --><!-- eonewsrelation --><!-- bonewsrelation --><!-- eonewsrelation --><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ho\u1eb7c &#8220;V\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e3 h\u1ed9i, v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh tr\u1ecb, v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng phong t\u1ee5c, v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, c\u00e1i th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ecdn ta c\u00f3 th\u1ec3 bao g\u1ed3m h\u1ebft th\u1ea3y. M\u1ed9t l\u1eddi c\u00f4ng lu\u1eadn c\u1ee7a ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ecf \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e0 m\u00e0 theo \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e1nh, hay l\u00e0 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e1nh m\u00e0 theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3 \u0111<\/i>\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n b\u1edfi Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Th\u1ebf Gi\u1edbi, thu\u1ed9c T\u1ee7 s\u00e1ch L\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a Omega Plus. V\u1edbi 176 trang (kh\u1ed5 14&#215;20,5cm), b\u00eca m\u1ec1m tay g\u1ea5p, cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u00f2n s\u1edf h\u1eefu b\u00eca v\u1ebd theo h\u1ecda \u0111\u1ed3 to\u00e0n c\u1ea3nh S\u00e0i G\u00f2n n\u0103m 1898 c\u1ee7a Gaston Pusch, nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng th\u1eddi gian t\u00ecm v\u1ec1 d\u1ea5u x\u01b0a \u0111\u1ea5t S\u00e0i th\u00e0nh.<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode link-content-footer\" type=\"link\">\n<div style=\"text-align: justify;\">H\u1ecdc gi\u1ea3 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh v\u00e0 nh\u1eefng trang vi\u1ebft cu\u1ed1i \u0111\u1eddi\u00a0<\/div>\n<\/div>\n<p><!--Sat Jun 07 2025 22:59:20 GMT+0700 (Gi\u1edd \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng) --  -- Sat Jun 07 2025 22:59:20 GMT+0700 (Gi\u1edd \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng)-->\n            <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3 (Omega Plus v\u00e0 NXB Th\u1ebf gi\u1edbi \u1ea5n h\u00e0nh) l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc gi\u1ea3 Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh vi\u1ebft \u1edf d\u1ea1ng du kh\u1ea3o t\u1eeb h\u01a1n 100 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng Nam. Xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean Nam Phong t\u1ea1p ch\u00ed n\u0103m 1918, M\u1ed9t th\u00e1ng \u1edf Nam K\u1ef3 c\u1ee7a Ph\u1ea1m<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27025,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAow44a6DA:productID":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[9032,9031,9030],"class_list":["post-27024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-the-thao","tag-pham-quynh","tag-sach","tag-van-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27024"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27024\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/quanghung.name.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}