Start up AI phá sản vì lừa đảo, từng được định giá 1,5 tỷ USD

Builder.ai từng là niềm tự hào trong công cuộc cách mạng hóa phát triển phần mềm bằng AI (trí tuệ nhân tạo) nhưng giờ đây đang đứng trước bờ vực sụp đổ, sa thải hàng loạt, kiểm toán gắt gao và bị các cơ quan quản lý điều tra sau khi sự thật phơi bày. Hãy cùng Phong Vũ Tech News tìm hiểu về chiêu trò sử dụng AI để lừa đảo của công ty này qua bài viết dưới đây.

I. Sự thật đằng sau công ty tỷ đô

Ra đời năm 2016, Builder.ai nhanh chóng nổi lên với lời hứa cách mạng hóa việc tạo ứng dụng bằng nền tảng “no-code” và AI, giúp mọi thứ “dễ như gọi pizza”. Với hơn 450 triệu USD từ các nhà đầu tư lớn như Microsoft và SoftBank, công ty nhanh chóng đạt định giá 1,5 tỷ USD. Trợ lý AI Natasha của họ được quảng bá rầm rộ, hứa hẹn tự động xây dựng phần mềm với ít sự can thiệp của con người.

Nhưng sự thật lại hoàn toàn khác, đằng sau những lời quảng cáo mỹ miều thì quy trình của Builder.ai thực chất dựa vào khoảng 700 kỹ sư người Ấn Độ miệt mài viết mã thủ công. Công ty đã trắng trợn “thổi phồng” công sức của con người thành “thành quả của AI” để đánh lừa giới đầu tư và thị trường.

II. Dấu hiệu bất thường từ sớm và những lời tố cáo

Dù cố gắng che đậy, bức màn dối trá của Builder.ai cuối cùng cũng sụp đổ. Các chuyên gia và cựu nhân viên đồng loạt lên tiếng, Linas Beliūnas của Zero Hash đã công khai tố cáo trên LinkedIn: “Hóa ra công ty không có AI mà chỉ là một nhóm các nhà phát triển Ấn Độ giả vờ viết mã như AI.”

Những nghi ngờ đã xuất hiện từ 2019 khi Wall Street Journal điều tra và chỉ ra AI của họ bị phóng đại. Một cựu nhân viên tên Robert Holdheim thậm chí đã kiện công ty 5 triệu USD, cáo buộc anh bị sa thải sau khi báo cáo về hành vi lừa đảo. Hồ sơ pháp lý hé lộ Builder.ai đánh lừa nhà đầu tư khi nói các ứng dụng được “80% xây dựng” bởi AI, dù công nghệ thực tế gần như vô dụng. Nhiều cựu nhân viên khác cũng xác nhận: công ty “toàn là kỹ sư, không có AI”.

III. Sa thải hàng loạt và bắt đầu hành trình điều tra

Đầu năm 2025, Manpreet Ratia được bổ nhiệm làm CEO với kỳ vọng vực dậy Builder.ai. Tuy nhiên, ông nhanh chóng phát hiện ra sự thật chấn động: công ty đã thổi phồng doanh thu năm 2024 lên tới 220 triệu USD, trong khi con số thực tế chỉ vỏn vẹn 50 triệu USD.

Cuộc kiểm toán đã phơi bày sai lệch này, khiến bên cho vay Viola Credit ngay lập tức tịch thu 37 triệu USD. Với chỉ 5 triệu USD còn lại trong quỹ, hoạt động của Builder.ai tại năm quốc gia (gồm Ấn Độ, Anh và Mỹ) gần như tê liệt. Các rắc rối pháp lý đóng băng mọi nguồn vốn mới, khiến công ty không thể trả lương và dẫn đến việc gần 1.000 nhân viên bị sa thải trên toàn cầu.

Các cuộc điều tra sau đó còn hé lộ Builder.ai có thể đã thực hiện giao dịch “round-tripping” với công ty truyền thông xã hội Ấn Độ VerSe để thổi phồng doanh số nhằm thu hút thêm đầu tư. Công ty này còn nợ Amazon 85 triệu USD và Microsoft 30 triệu USD tiền dịch vụ đám mây chưa thanh toán. Hiện nay, một cuộc điều tra liên bang của Hoa Kỳ đang được tiến hành, tập trung vào việc thu thập dữ liệu tài chính và khách hàng của Builder.ai.

IV. Lời cảnh báo về AI Washing

Trong một tuyên bố trên LinkedIn, Builder.ai đã chính thức thừa nhận thất bại và cho biết đã bắt đầu các thủ tục phá sản tại các quốc gia mà họ hoạt động.

Sự sụp đổ của Builder.ai không chỉ là một câu chuyện kinh doanh buồn, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiện tượng “AI washing” – chiêu trò gắn mác AI cho các dịch vụ công nghệ cơ bản chỉ để thu hút nhà đầu tư. Phil Brunkard từ Info-Tech Research Group nhận định: nhiều startup phát triển nhanh chóng mà không có công nghệ hoặc quản trị vững chắc, chỉ dựa vào sự cường điệu thiếu kiểm soát.

Câu chuyện Builder.ai từ “cách mạng AI” thành công ty gia công truyền thống là bài học đắt giá. Hậu quả nặng nề là hàng ngàn nhân viên mất việc, hàng triệu đô la thua lỗ cho nhà đầu tư và một yêu cầu cấp thiết về sự minh bạch, trách nhiệm giải trình trong hệ sinh thái khởi nghiệp AI.

V. Tổng kết

Sự sụp đổ của Builder.ai là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ về niềm tin và sự minh bạch trong kỷ nguyên công nghệ. Từ một “kỳ lân” 1,5 tỷ USD, công ty này đã “ngã ngựa” vì bị phanh phui hành vi “giả mạo AI”. Đây là lời nhắc nhở sâu sắc về hiện tượng “AI washing”, kêu gọi sự trung thực và trách nhiệm giải trình cao hơn trong ngành. Hãy cùng Phong Vũ tiếp tục cập nhật những tin tức công nghệ mới nhất nhé!

Bài viết liên quan:

• AI có thể gây ra tỷ lệ thất nghiệp lên đến 20% trong vòng 5 năm
• Lập trình viên đối mặt nguy cơ mất việc trong kỷ nguyên AI
• AI gây sốc với thủ đoạn ‘trả thù’ công ty chủ quản