FIFA Club World Cup 2025: Cơ hội hay ảo tưởng cho phần còn lại?

Trong 20 lần tổ chức của FIFA Club World Cup phiên bản cũ từ năm 2000, các đại diện của bóng đá châu Âu 16 lần đăng quang, trong khi 4 lần còn lại thuộc về các đội bóng Nam Mỹ.

Cũng trong khoảng thời gian này, chỉ có 3 CLB châu Á góp mặt trong trận chung kết là Kashima Antlers (2016), Al-Ain (2018), Al-Hilal (2022), chiếm 15% và đều thất bại trước các đội bóng của lục địa già, trong khi các đại diện châu Phi chưa vào chung kết lần nào.

Khoảng cách lớn

Từ góc độ lớn hơn, trong lịch sử gần 100 năm của các kì World Cup, chỉ có 3 đội tuyển ngoài châu Âu và Nam Mỹ lọt vào đến bán kết, đó là Mỹ năm 1930, Hàn Quốc năm 2002 và mới nhất là Morocco năm 2022. Và tất cả những đội bóng lọt vào chung kết World Cup đều đến từ châu Âu và Nam Mỹ.

Điều đó cho thấy, mức độ phân hóa giữa các nền bóng đá, các liên đoàn bóng đá và các lục địa là lớn như thế nào. Khi bóng đá trở nên toàn cầu hơn, người ta mong đợi sự đa dạng hơn trong số các đội thành công nhất.

Vua bóng đá Pele từng dự đoán rằng một quốc gia châu Phi sẽ vô địch World Cup vào năm 2000. Nhưng điều này chưa từng xảy ra. Ấn bản đầu tiên của “Soccernomics”, một cuốn sách thống kê bóng đá được xuất bản năm 2009, cũng dự đoán rằng các quốc gia thống trị bóng đá sẽ trở nên đa dạng hơn. Và cả dự đoán này cũng không thành hiện thực cho đến hiện tại.

Trong những thập kỷ đầu của thế kỷ 21, khoảng cách giữa châu Âu và Nam Mỹ với các quốc gia còn lại đã trở nên ít rõ rệt hơn, vì kinh nghiệm, cơ sở hạ tầng và số lượng cầu thủ tăng lên ở phần còn lại của thế giới. Nhưng sau đó, xu hướng đã đảo ngược. Kể từ năm 2002, khi Hàn Quốc lọt vào bán kết World Cup, các trung tâm quyền lực truyền thống của bóng đá đã khẳng định lại sự thống trị của họ. Tất cả các đội lọt vào bán kết World Cup kể từ năm 2002 đều đến từ Tây Âu hoặc Nam Mỹ, mãi cho đến khi Morocco tạo ra bất ngờ tại Qatar 3 năm trước.

Các đội vào bán kết đến từ 10 quốc gia khác nhau (chưa tính Morocco) và các khu vực này không chỉ có một vài đội bóng ưu tú mà còn có chiều sâu, truyền thống bóng đá và vô số những ngôi sao phổ biến toàn cầu.

Tất nhiên, đã có sự thu hẹp khoảng cách đáng kể về trình độ và chất lượng giữa các nền bóng đá và các châu lục trong những năm gần đây như chiến thắng liên tiếp của Nhật Bản trước các đội bóng lớn ở châu Âu. Nhưng ở cấp câu lạc bộ, điều này không diễn ra theo tỉ lệ thuận.

Bởi một nghịch lý rất phổ biến đã làm giàu có hơn chất lượng, đẳng cấp của các câu lạc bộ đến từ châu Âu, đó là các tỉ phú giàu có từ trung đông hoặc châu Á đều đổ rất nhiều tiền bạc vào các đội bóng ở cựu lục địa, trong khi những ngôi sao hàng đầu từ châu Á, châu Phi, châu Úc hay châu Mỹ đều đổ về mảnh đất màu mỡ này và càng tạo ra sự khác biệt lớn hơn về trình độ giữa các câu lạc bộ châu Âu với phần còn lại của thế giới.

Không cơ hội cho phần còn lại

Gần 2 tỉ USD đã được các đội từ Saudi Pro League bỏ ra để đưa về những ngôi sao bóng đá trên khắp thế giới. Nhưng giải đấu chỉ xếp thứ 29 trên bảng xếp hạng các giải vô địch mạnh nhất thế giới theo tính toán của Opta.

Giải vô địch Brazil xếp thứ 9, Argentina xếp thứ 11, MLS xếp ngay phía sau ở vị trí thứ 12. Luôn luôn khó để định vị chính xác vị trí của các câu lạc bộ MLS trên quy mô toàn cầu. Các câu lạc bộ MLS cũng có thể tự đánh giá mình so với các đối thủ đến từ CONCACAF tại Champions Cup, mặc dù các đội Bắc Mỹ chỉ vô địch 1 lần. Leagues Cup cũng đã đưa ra một thước đo giữa MLS và Liga MX (Mexico). Một phiên bản được cải tiến đã chứng kiến các đội bóng đến từ MLS giành chiến thắng liên tiếp.

Tại FIFA Club World Cup 2025, siêu máy tính Opta dự đoán Inter Miami chỉ có 0,2% cơ hội để đăng quang giải đấu, bất chấp đội bóng của David Beckham sở hữu Leo Messi, Luis Suarez, Busquets hay Jordi Alba và cả HLV Mascherano.

Nhưng hiển nhiên, những bản hợp đồng này không giúp đội bóng trở thành một Barcelona phiên bản thu nhỏ ở xứ cờ hoa bởi nhiều lý do. Trong đó, yếu tố nổi bật nhất vẫn là đẳng cấp thấp của các thành viên còn lại.

Một đội giàu truyền thống khác là Porto với 2 lần vô địch Champions League, thậm chí, cũng chỉ có 0,6% cơ hội để đăng quang tại giải đấu. Điều đó cho thấy, dù bóng đá ngày càng toàn cầu hóa, quyền lực vẫn xoay quanh châu Âu và Nam Mỹ. Những tiến bộ từ phần còn lại của thế giới là đáng ghi nhận, nhưng chưa đủ để phá vỡ thế thống trị lịch sử. Khi các tài năng vẫn phải hội tụ về châu Âu để khẳng định mình, câu hỏi đặt ra là liệu FIFA Club World Cup có tạo ra công bằng thực sự, hay chỉ là ảo tưởng đẹp cho phần còn lại?

Nhật Minh