Lối thoát cho các thị trấn sắp biến mất ở Hàn Quốc

“Thậm chí, tôi cũng không nghe tiếng trẻ con khóc”, ông nói. “Nó mất đi hoàn toàn sức sống vì chỉ toàn người cao tuổi”.

Cách thủ đô Seoul 180 km, Taebaek từng là thị trấn khai thác than sầm uất vào thập niên 1960 và 1970. Ở giai đoạn thịnh vượng nhất, Taebaek có 120.000 dân. Khi nhu cầu than giảm, Taebaek dần suy tàn, mỏ than cuối cùng ở Janseong-dong đã đóng cửa vào năm ngoái.

Dân số giảm xuống còn 37.000 người, Taebaek trở thành thành phố ít dân nhất Hàn Quốc với hơn 30% cư dân là người từ 65 tuổi trở lên, theo số liệu cuối tháng 2.

Kim Kyung-rae cho rằng dân số Taebaek hiện chỉ còn dưới 30.000, không tính “dân số ma”, tức những người đăng ký hộ khẩu tại đây nhưng sống ở nơi khác. Hai con gái của ông cũng đã rời thành phố chuyển đến Seoul để học và làm việc.

Trường Cao đẳng Du lịch Gangwon, cơ sở giáo dục đại học duy nhất của Taebaek, đã đóng cửa vào năm ngoái.

Kỹ sư Seo Hyun-chul, 29 tuổi, là một trong số ít người trẻ trở lại Taebaek. Anh từng làm việc xa quê, nay được công ty điều động về vận hành các tua-bin gió gần nhà. Hầu hết bạn bè anh đã rời đi, chuyển đến Jeolla, Gyeonggi hoặc Seoul.

“Ở đây không có việc làm, không có người trẻ”, anh nói. Công việc hiếm hoi mà họ có thể tìm là ở Kangwon Land, khu nghỉ dưỡng kết hợp sòng bạc do nhà nước vận hành, nơi duy nhất ở Hàn Quốc cho phép người dân đánh bạc. Chúng được xây dựng để vực dậy kinh tế sau thời kỳ khai thác than.

Cuối tuần, Seo đến Hwangji-dong, trung tâm thương mại và là nơi giải trí duy nhất còn lại ở Taebaek. Khu vực từng nhộn nhịp nay trở nên vắng vẻ, nhiều cửa hàng bỏ trống, quán cà phê cũng đóng cửa sớm vào khoảng 8 hoặc 9 giờ tối vì thiếu khách. Ngay tại đây, sự già hóa dân số thể hiện rõ rệt.

Park Eun-joo, 49 tuổi, chủ cửa hàng quần áo nữ ở Hwangji-dong, cho biết hầu hết khách hàng của bà là người cao tuổi, dù cửa hàng bán quần áo thiết kế dành cho độ tuổi 40.

Khi mỏ Janseong và trường đại học địa phương còn hoạt động, gia đình của nhân viên, giáo sư và quan chức thường xuyên ghé thăm khu vực này. Nhưng hiện, những người trung niên cũng hiếm xuất hiện.

“Tôi chỉ đang cầm cự”, bà nói

Để đối phó với tình trạng già hóa dân số, Taebaek đã xin phép xây dựng một nhà tù vào năm 2019. Hơn 10.000 cư dân ký vào bản kiến nghị ủng hộ và ba năm sau, Bộ Tư pháp phê duyệt kế hoạch. 100 bảng chúc mừng đã được dựng lên khắp thành phố.

“Chúng tôi quá tuyệt vọng, phải làm gì đó, bất cứ điều gì, để cứu thành phố”, thị trưởng Ryu Tae-ho nói.

Cơ sở cải huấn mới rộng 440.000 m2, dự kiến khai trương vào năm 2028, sẽ chứa 1.500 tù nhân. Một báo cáo của Viện Gangwon ước tính cơ sở này có thể thu hút 2.700 người, bao gồm nhân viên và gia đình họ, cùng khoảng 12.000 lượt khách thăm mỗi năm.

“Tại sao phải lo lắng về nhà tù? Điều quan trọng là vực dậy nền kinh tế địa phương. Tôi không muốn thành phố này biến mất”, Park nói. Các gia đình sẽ đến thăm tù nhân, người dân địa phương có cơ hội kinh doanh khách sạn và nhà hàng.

Cuộc đấu tranh của Taebaek không phải là duy nhất. Tỷ lệ sinh thấp và sự tập trung dân cư tại Seoul đã khiến nhiều khu vực ở Hàn Quốc đứng trước nguy cơ biến mất.

Bộ Nội vụ Hàn Quốc chỉ ra 89 trong số 229 khu vực hành chính là “có nguy cơ biến mất” dựa trên mật độ dân số, tốc độ tăng trưởng, di cư thanh niên, già hóa và tỷ lệ sinh.

Để giải quyết tình trạng này, chính phủ đã lập Quỹ ứng phó địa phương với ngân sách 10 nghìn tỷ won từ 2022 đến 2031, nhằm phát triển cơ sở hạ tầng và cải thiện điều kiện sống. Tuy nhiên, việc ngăn dòng di cư đến Seoul, nơi chiếm hơn một nửa dân số cả nước, vẫn gặp khó khăn.

Huyện Cheongsong ở tỉnh Gyeongsang, cách Seoul 220 km, đã chứng kiến sự thay đổi. Việc di dời khu chung cư 54 căn cho nhân viên cải huấn vào năm 2017 đã thúc đẩy tiêu dùng và phát triển cơ sở hạ tầng. Các cửa hàng nhượng quyền như Paris Baguette và Mom’s Touch đã mở tại Jinbo-myeon, góp phần ổn định dân số huyện.

Dân số Cheongsong giảm từ 24.441 người vào năm 2017 xuống 23.099 người vào năm 2023, mức giảm nhỏ hơn so với Taebaek.

Các khu vực khác như Geochang và Yangju cũng đã thực hiện các sáng kiến tương tự, thu hút đầu tư công thông qua việc xây dựng cơ sở hạ tầng công cộng, như nhà máy đốt rác và cơ sở tang lễ. Những cơ sở này, vốn trước đây bị từ chối, nay được coi là cơ hội kích thích tăng trưởng và thu hút đầu tư.

Ông Chang-deok, giáo sư xã hội học ở Đại học Yeungnam cho biết các cơ sở công cộng từng bị coi là không mong muốn hiện đã trở thành tài sản quan trọng. Khi dân số giảm, tư duy của người Hàn sẽ tiếp tục bị đảo ngược.

“Những cơ sở trước đây bị tránh xa giờ được xem là cơ hội để thúc đẩy tăng trưởng dân số và thu hút đầu tư công”, Choi Seuk-ki, giáo sư ở trường Chính sách Công, nói.

Ngọc Ngân (Theo Korea Herald)