‘Đưa bài giảng chính khóa vào dạy thêm là không hoàn thành công vụ’

Sáng 9/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật Nhà giáo trước khi trình Quốc hội thông qua ngày 13/6. Điều 11 của dự luật liệt kê các hành vi bị cấm, trong đó có việc ép buộc học sinh học thêm dưới bất kỳ hình thức nào.

Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đồng tình với quy định này nhưng đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ ranh giới giữa việc ép buộc và tự nguyện, trên cơ sở tôn trọng quyền học tập của học sinh và phụ huynh. Ông cũng đề xuất xem xét lại quy định cấm giáo viên dạy thêm học sinh chính khóa.

“Không phải học sinh nào cũng tiếp thu trọn vẹn bài giảng trên lớp. Có em nắm được 70% kiến thức, nhưng cũng có em chỉ hiểu 30-40%. Nhu cầu học thêm để củng cố là có thật. Giáo viên đứng lớp là người hiểu rõ năng lực học sinh, miễn là không ép buộc thì không nên cấm”, ông nói.

Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải lại cho rằng quy định không ép buộc có thể bị lách bằng nhiều cách, gây khó khăn cho công tác quản lý. Bà dẫn chứng sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 29/2024, nhiều địa phương thực hiện quyết liệt nhưng vẫn tồn tại hiện tượng giáo viên mở lớp online qua Zoom, Google Meet và thu tiền học sinh.

Cảnh báo tình trạng giáo viên đề nghị phụ huynh hoặc học sinh làm đơn tự nguyện học thêm để đối phó quy định, bà đề nghị làm rõ khái niệm dạy thêm, học thêm và bổ sung quy định cấm trục lợi từ hoạt động này. Mục tiêu là tạo hành lang pháp lý rõ ràng, vừa đáp ứng nhu cầu chính đáng, vừa ngăn ngừa lạm dụng.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn lý giải dạy thêm, học thêm là hoạt động dạy học ngoài thời lượng quy định trong kế hoạch giáo dục đối với các môn học và hoạt động giáo dục thuộc Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS và cấp THPT.

Tại dự thảo Luật Nhà giáo, phần quy định những điều nhà giáo không được làm có nội dung “không được ép buộc người học tham gia học thêm dưới mọi hình thức”. Theo Bộ trưởng, đây không chỉ là quy định về chuyên môn mà còn thể hiện yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp của nhà giáo.

Ông khẳng định việc giáo viên không được ép học sinh trên lớp chính khóa tham gia lớp học thêm là phù hợp với yêu cầu thực thi công vụ. Trách nhiệm của giáo viên là phải hoàn thành việc trang bị kiến thức cho học sinh trong giờ học chính khóa. Nếu mang nội dung thuộc trách nhiệm giảng dạy chính khóa về nhà để dạy thêm sẽ dẫn tới biến tướng, đồng thời cho thấy giáo viên chưa hoàn thành nhiệm vụ công vụ.

Với những trường hợp học sinh học yếu, học giỏi hoặc chuẩn bị thi tốt nghiệp, giáo viên hoàn toàn có thể hỗ trợ thêm ngay trong nhà trường, theo đúng quy định. “Nếu trong giờ chính khóa giáo viên không hoàn thành nhiệm vụ thì đồng nghĩa với việc không hoàn thành công vụ”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Dạy thêm, học thêm là vấn đề gây nhiều tranh cãi trong giáo dục Việt Nam. Nhu cầu từ phụ huynh và học sinh còn lớn, kéo theo nhiều hình thức như trung tâm học thêm, gia sư tại nhà. Hệ quả là học sinh chịu áp lực nặng nề, ảnh hưởng đến tâm lý, mất thời gian nghỉ ngơi và giảm khả năng tự học. Một số giáo viên dạy thêm chính học sinh mình đang phụ trách, tạo ra bất bình đẳng và tăng gánh nặng tài chính cho phụ huynh.

Trước thực trạng đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 29/2024 quy định về dạy thêm học thêm có hiệu lực từ ngày 14/2/2025, nỗ lực chấn chỉnh hoạt động dạy thêm, hướng tới mục tiêu hỗ trợ học sinh thay vì tạo thêm gánh nặng. Thông tư không cấm hoàn toàn dạy thêm nhưng siết chặt quản lý: cấm dạy thêm ở cấp tiểu học (trừ dạy năng khiếu) nhằm giảm tải cho học sinh. Ở các cấp khác, dạy thêm trong và ngoài nhà trường phải được công khai số tiết, sĩ số lớp, danh sách học sinh; giáo viên không được dạy thêm học sinh mà mình đang giảng dạy chính khóa.

Sơn Hà