Bệnh viện và đại học của tỷ phú Phạm Nhật Vượng sản xuất xương bằng vật liệu in 3D, thay thế toàn bộ xương đùi cho bệnh nhi ung thư nhỏ tuổi nhất thế giới

Hệ thống Y tế Vinmec vừa phẫu thuật thành công ca thay toàn bộ xương đùi bằng vật liệu in 3D cá thể hóa cho bệnh nhi ung thư nhỏ tuổi nhất thế giới.

Đây cũng là sản phẩm y sinh đầu tiên được thiết kế và sản xuất hoàn toàn trong nước , đánh dấu bước tiến quan trọng trong ứng dụng y học chính xác tại Việt Nam.

Tháng 10/2022, sau một lần ngã nhẹ, bé Trần Minh Đức (quê tại TP. Hồ Chí Minh) bị đau ở đùi trái. Tưởng chỉ là chấn thương đơn giản, gia đình đưa đi khám và bàng hoàng nhận tin dữ: bé mắc osteosarcoma – ung thư xương ác tính với khối u đã xâm lấn toàn bộ xương đùi. Bệnh thường gặp ở thanh thiếu niên, hiếm gặp và vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ.

Trước tiên lượng nặng, các cơ sở y tế đều chỉ định cắt cụt chi để đảm bảo tính mạng hay ghép xương truyền thống. Các phương pháp đều tiềm ẩn nguy cơ cao về đào thải và nhiễm trùng, đặc biệt với trẻ nhỏ đang trong giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, chị Xuân Hoàng – mẹ bé Đức – đã không chấp nhận.

Suốt gần hai năm, chị cùng con rong ruổi khắp các bệnh viện lớn nhỏ, tìm mọi cách giữ lại đôi chân cho con. Vừa hóa trị, chị vừa cõng con đến lớp mỗi ngày, đêm đến lại miệt mài nghiên cứu tài liệu y học và liên hệ với bác sĩ trong, ngoài nước.

Chị chia sẻ: “ Mỗi ngày con đều hỏi: sau này con có đi được không? ’. Tôi không thể trả lời nếu buông xuôi. Con tôi xứng đáng có một tuổi thơ đủ đầy.”

Niềm hy vọng lóe lên khi chị gặp GS.TS.BS Trần Trung Dũng – Giám đốc Hội đồng chuyên ngành Cơ xương khớp, Hệ thống Y tế Vinmec. Một phương án chưa từng thực hiện với bệnh nhi nhỏ tuổi như vậy được đề xuất: thay toàn bộ xương đùi bằng vật liệu in 3D cá thể hóa, sản xuất tại Việt Nam .

Theo GS.TS.BS Trần Trung Dũng, toàn bộ xương đùi của bé Đức đã bị khối u xâm lấn. Để đảm bảo sự sống, phải cắt bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, các loại khớp nhân tạo trên thị trường đều không phù hợp với cơ thể nhỏ tuổi.

Sau nhiều lần hội chẩn liên chuyên khoa bao gồm Chấn thương chỉnh hình, Ung bướu, Chẩn đoán hình ảnh, Giải phẫu bệnh, Dược lâm sàng… đội ngũ chuyên môn Vinmec đã thống nhất phương án điều trị tối ưu là phẫu thuật hai giai đoạn. Giai đoạn 1 (1/2024): Cắt khối u và ghép xương xi măng tạm thời. Giai đoạn 2 (5/2025): Thay toàn bộ xương đùi bằng vật liệu kim loại in 3D “đo ni đóng giày”.

Ngày 29/1/2024, bé Đức thực hiện ca mổ đầu tiên – loại bỏ toàn bộ khối u và ghép xương xi măng tạm thời. Đến tháng 5/2025, khi sức khỏe đã ổn định, bé được thay toàn bộ xương đùi nhân tạo bằng kim loại in 3D “đo ni đóng giày”, đánh dấu lần đầu tiên công nghệ được ứng dụng cho bệnh nhi nhỏ tuổi nhất thế giới và lần đầu được sản xuất bởi sự phối hợp giữa các bác sĩ Vinmec và đội ngũ kỹ sư của Đại học VinUni . Xương được thiết kế theo dạng mô-đun cho phép “nối dài” theo sự phát triển thể chất của trẻ

ThS.BS Trần Đức Thanh, người trực tiếp tham gia ca mổ, cho biết: “ Chúng tôi đã liên hệ với các hãng nước ngoài nhưng không có thiết kế phù hợp. Việc tự chế tạo thiết bị không chỉ giúp chủ động trong điều trị, mà còn mở ra hướng đi mới cho y học Việt ”.

Theo GS.TS.BS Trần Trung Dũng: “Ca phẫu thuật kéo dài 4 giờ diễn ra thành công. Bé Đức hồi phục nhanh, không có biến chứng, đã có thể đi lại với hỗ trợ vật lý trị liệu. Sự kiện không chỉ đánh dấu bước đột phá về kỹ thuật phức tạp mà còn thể hiện sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đa chuyên khoa. Bệnh nhi vừa được bảo toàn tính mạng, vừa giữ nguyên được chi thể.”

Vinmec hiện là hệ thống y tế đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng công nghệ in 3D cá thể hóa trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp. Thay vì sử dụng thiết bị chuẩn hóa, Vinmec thiết kế khớp – xương nhân tạo riêng biệt cho từng bệnh nhân, dựa trên dữ liệu CT, MRI, giúp tối ưu chức năng vận động, tăng độ chính xác và rút ngắn thời gian hồi phục.

Đến nay, Vinmec đã thành công nhiều ca bệnh khó, hiếm gặp như ghép gan cho bệnh nhi 8 tháng tuổi từ người hiến chết não, tái tạo thành ngực bằng titanium in 3D đầu tiên Đông Nam Á, và thay đồng thời xương chậu – xương đùi bằng xương in 3D lần đầu trên thế giới.