Một ứng dụng nhắn tin được hơn 3 tỷ người sử dụng bị kêu gọi gỡ khỏi điện thoại ở Iran: Vì sao?

Chiều ngày 17/6, đài truyền hình nhà nước Iran đã kêu gọi người dân gỡ bỏ WhatsApp khỏi điện thoại thông minh của họ vì cho rằng ứng dụng nhắn tin này đã thu thập thông tin người dùng để gửi đến Israel.

Trước động thái này, WhatsApp đã lên tiếng bác bỏ. Họ khẳng định ứng dụng sử dụng mã hóa đầu cuối, nghĩa là nhà cung cấp dịch vụ ở giữa không thể đọc được tin nhắn.

“Chúng tôi không theo dõi vị trí chính xác của người dùng, không lưu nhật ký về việc mọi người nhắn tin cho ai và chúng tôi không theo dõi tin nhắn cá nhân mà mọi người gửi cho nhau”, công ty cho biết thêm. “Chúng tôi không cung cấp thông tin số lượng lớn cho bất kỳ chính phủ nào”. 

Mã hóa đầu cuối có nghĩa là các tin nhắn được mã hóa để chỉ người gửi và người nhận mới có thể xem được. Nếu bất kỳ ai khác chặn tin nhắn, tất cả những gì họ thấy là một mớ hỗn độn không thể giải mã được nếu không có khóa.

Gregory Falco, phó giáo sư kỹ thuật tại Đại học Cornell và chuyên gia an ninh mạng, cho biết khi các trung tâm dữ liệu lưu trữ dữ liệu WhatsApp từ một quốc gia nhất định không nhất thiết phải nằm ở quốc gia đó. Ví dụ, dữ liệu WhatsApp từ Iran không được lưu trữ tại Iran là điều hoàn toàn khả thi.

Ông cũng chỉ ra rằng trong khi nội dung tin nhắn được mã hóa thì siêu dữ liệu WhatsApp, chẳng hạn như thói quen sử dụng, lại không được mã hóa. Điều này từ lâu đã làm dấy lên mối lo ngại trong giới bảo vệ quyền riêng tư.

“Các quốc gia cần lưu trữ dữ liệu trong nước và xử lý dữ liệu trong nước bằng các thuật toán riêng của họ. Bởi vì ngày càng khó có thể tin tưởng vào mạng lưới cơ sở hạ tầng dữ liệu toàn cầu”, ông nói.

WhatsApp thuộc sở hữu của Meta Platforms, công ty mẹ của Facebook và Instagram. 

Iran đã chặn quyền truy cập vào nhiều nền tảng truyền thông xã hội trong nhiều năm qua nhưng nhiều người dân trong nước sử dụng proxy và mạng riêng ảo, hay VPN, để truy cập chúng. Nước này đã cấm WhatsApp và Google Play vào năm 2022. Lệnh cấm đó đã được dỡ bỏ vào cuối năm 2024.

Theo thống kê năm 2024, có hơn 5 tỷ người trên thế giới sử dụng các ứng dụng nhắn tin, nhiều nhất là WhatsApp và Facebook Messenger. Tổng cộng hai nền tảng có hơn 3 tỷ người sử dụng, chiếm đa số thị phần. Ứng dụng này được tối ưu hóa để hoạt động ổn định ngay cả trong điều kiện mạng yếu và trên các dòng điện thoại giá rẻ.

Theo NDTV