Để AI từ đối thủ trở thành cộng sự

Ông Nguyễn Ngọc Thái, quản lý một thương hiệu thời trang ở TP HCM, cho biết trước đây thường mất cả tháng và tốn hàng chục triệu đồng để xây dựng website bán hàng. Thế nhưng, với nền tảng lập trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) LunaBase.ai, chỉ cần nhập câu lệnh theo hướng dẫn, bao gồm mô tả sản phẩm và đề xuất tính năng, là có thể tạo một website tương đối hoàn chỉnh sau chưa đầy 30 phút.

Thay thế con người ở nhiều vị trí

“Với nền tảng lập trình tích hợp AI, có thể tạo website mà không cần phải biết viết code. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí marketing” – ông Thái nhận xét.

Ông Nguyễn Văn Hưng – đồng sáng lập, Giám đốc công nghệ Công ty TNHH Luna AI VN – giới thiệu nền tảng này có thể tạo website hoặc ứng dụng thương mại điện tử nhanh gấp 10 lần và tiết kiệm 90% chi phí so với cách truyền thống. Sau 24 giờ ra mắt, LunaBase.ai ghi nhận 1.200 lượt đăng ký. Trong tuần đầu, hơn 2.300 dự án được khởi tạo và hiện có khoảng 5.000 người sử dụng LunaBase.ai. “Nền tảng được tích hợp với nhiều AI Agents (tác nhân AI) khác nhau, bao gồm tư vấn, thiết kế, lập trình, kiểm thử, vận hành trên nền các mô hình ngôn ngữ lớn như OpenAI o3” – ông Hưng thông tin.

Đáng chú ý, AI giờ đây còn bắt đầu thay thế con người trong nhiều lĩnh vực đòi hỏi sự sáng tạo. Bà Nguyễn Thu Hà, đại diện một công ty bán nông sản tại TP HCM, cho biết đã ứng dụng công cụ AI của Google để tạo video quảng bá sản phẩm một cách sinh động và chỉ mất 1-2 giờ để hoàn chỉnh. “Trước đây, để làm một video tương tự, chúng tôi phải tốn tiền triệu để thuê ê-kíp quay, dựng và chờ nhiều ngày mới nhận được sản phẩm. Bây giờ, chỉ khi cần những video đặc thù mà AI không thể thay thế thì mới phải thuê người quay” – bà Hà so sánh.

Một công ty phát hành sách có tuổi đời gần 40 năm tại TP HCM mới đây cũng gây chú ý khi thông báo sẽ cắt giảm 70% cộng tác viên dịch thuật và 30% biên tập viên sau khi ứng dụng AI. Trong khi đó, các ngân hàng lớn cũng tích cực triển khai AI vào quản trị và chăm sóc khách hàng, với một số mô hình giúp tối ưu tới 70% nhân sự vận hành.

Trên thế giới, xu hướng chuyển đổi từ sử dụng nhân sự là con người sang AI đã diễn ra mạnh mẽ. Microsoft thông báo kế hoạch cắt giảm khoảng 6.000 vị trí việc làm; Walmart cũng tuyên bố cắt giảm 1.500 nhân viên mảng công nghệ, thương mại điện tử, quảng cáo… Báo cáo “Tương lai việc làm năm 2025” của Diễn đàn Kinh tế thế giới củng cố thêm xu hướng này khi chỉ ra 41% doanh nghiệp trên toàn cầu có kế hoạch cắt giảm nhân sự vào năm 2030 do sự phát triển của AI, tương đương 92 triệu việc làm trong các lĩnh vực kế toán, nhân sự, ngân hàng…

Sẽ cần chứng chỉ “AI văn phòng”?

PGS-TS Nguyễn Thanh Hiên, nhà sáng lập Công ty NewAI, nhận định AI đang bước vào giai đoạn phát triển vượt bậc với sự xuất hiện của các AI Agents có khả năng tư duy, lập kế hoạch và hành động độc lập, vượt xa vai trò phản hồi đơn giản của chatbot truyền thống. Trong bối cảnh này, người lao động cần thay đổi tư duy, chủ động tiếp cận và ứng dụng AI thay vì lo sợ bị thay thế. “AI không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành một phần trong công việc hằng ngày. Cách tốt nhất để không bị AI lấy mất việc là học cách dùng nó như một công cụ hỗ trợ để nâng cao hiệu suất, tối ưu chi phí, tăng sức cạnh tranh” – ông Hiên gợi ý.

Ông Nguyễn Văn Hưng cũng cho rằng AI không thay thế hoàn toàn lập trình viên mà nó giống như một cộng sự. “Lập trình viên giàu kinh nghiệm càng cần những công cụ như LunaBase.ai để tăng tốc độ và hiệu quả làm việc. Việc sáng tạo, đánh giá và điều chỉnh hệ thống vẫn cần vai trò then chốt của con người” – ông Hưng chỉ rõ và lưu ý sự phát triển của AI Agents buộc tất cả chúng ta phải thay đổi để thích nghi.

Tại hội nghị phát động phong trào “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và “Bình dân học vụ số” của ngành ngân hàng mới đây, đại diện VietinBank cho rằng sắp tới nhân viên ngân hàng cần có chứng chỉ “AI văn phòng” – tương đương chứng chỉ tin học văn phòng trước đây. Yêu cầu này nhằm giúp người lao động có thể sử dụng AI hiệu quả để nâng cao năng suất, phục vụ khách hàng tốt hơn.

Không chỉ AI, robot cũng đang trở thành xu hướng công nghệ nổi bật, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khách hàng. Ngân hàng TMCP Nam Á, Công ty CP Công nghệ Arobid, Công ty TNHH Vedax… đã đưa robot vào hoạt động như một phần trong chiến lược số hóa.

Nhà hàng Nabe Suki (TP HCM) sử dụng robot để hỗ trợ gọi món và nhận đồ ăn từ quầy bếp, sau đó mang đến bàn cho khách. Nhân viên nhà hàng cho biết robot giúp tăng tính tiện lợi, tăng trải nghiệm khách hàng và tạo điểm nhấn hiện đại. Tuy nhiên, thiết bị này vẫn còn nhiều hạn chế như chưa thể lấy món trực tiếp, phản ứng chưa linh hoạt với các tình huống phát sinh… và cần sự trợ giúp, điều khiển của con người. 

AI phá hủy công việc này, tạo ra cơ hội khác

Tỉ phú Jack Ma, nhà sáng lập Alibaba – tập đoàn hàng đầu của Trung Quốc, từng dự báo trong tương lai gần, có tới 50% công việc hiện nay có thể biến mất do tác động của AI. Ông chỉ rõ 6 ngành nghề có khả năng biến mất sớm nếu người lao động không kịp thời chuyển mình, bao gồm biên – phiên dịch, tài xế, người trung gian, công nhân lắp ráp, người phục vụ và nhân viên ngân hàng.

Thực tế, AI và robot đang thay thế con người ở một số công việc, nhất là những công việc lặp đi lặp lại, ít đòi hỏi sáng tạo hoặc tư duy phức tạp, như sản xuất dây chuyền, nhập liệu, hoặc dịch vụ khách hàng cơ bản. Nó giải phóng con người khỏi những công việc nhàm chán, nguy hiểm, nặng nhọc. Mặt khác, AI cũng tạo ra nhiều công việc mới, đặc biệt trong các lĩnh vực như phát triển công nghệ, phân tích dữ liệu, quản lý hệ thống AI và các ngành sáng tạo. Lịch sử cho thấy công nghệ thường phá hủy một số công việc nhưng đồng thời tạo ra những cơ hội khác.

Tuy nhiên, nếu AI phát triển quá nhanh, lực lượng lao động có thể không kịp thích nghi, dẫn đến tình trạng thất nghiệp tạm thời hoặc bất bình đẳng thu nhập. Vì vậy, việc đầu tư vào giáo dục, đào tạo lại kỹ năng là rất quan trọng.

Grok – ChatGPT – L.Tỉnh – H.Dương