Công nghệ lượng tử đang đặt ra thách thức mới về an ninh mạng

Ngày 22/5, Vietnam Security Summit 2026 chính thức diễn ra với chủ đề “Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử & AI”, quy tụ các cơ quan quản lý, chuyên gia công nghệ và doanh nghiệp an ninh mạng trong nước, quốc tế.

Sự kiện do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp cùng IEC Group và các đơn vị liên quan tổ chức trong bối cảnh AI và điện toán lượng tử đang làm thay đổi sâu sắc cục diện an ninh mạng toàn cầu.

AI trở thành “con dao hai lưỡi” của an ninh mạng

Theo ban tổ chức, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra tác động kép đối với lĩnh vực an toàn thông tin. Một mặt, AI hỗ trợ doanh nghiệp phát hiện sớm nguy cơ tấn công, tự động hóa vận hành và tối ưu phân tích dữ liệu.

Nhưng ở chiều ngược lại, công nghệ này cũng bị tin tặc khai thác để tạo ra các cuộc tấn công phishing, ransomware và giả mạo danh tính với mức độ tinh vi chưa từng có.

Cùng với đó, sự phát triển của điện toán lượng tử được đánh giá có thể phá vỡ các chuẩn mã hóa truyền thống hiện nay, buộc các quốc gia và doanh nghiệp phải nhanh chóng xây dựng chiến lược phòng thủ mới, hướng tới kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography).

Trong bối cảnh đó, Vietnam Security Summit 2026 được tổ chức nhằm tạo ra diễn đàn kết nối các cơ quan quản lý, tổ chức, doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ cùng thảo luận về chiến lược bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an ninh hạ tầng số và nâng cao năng lực chống chịu trước các mối đe dọa an ninh mạng trong kỳ nguyên AI và hậu lượng tử.

Qua đó, sự kiện hướng tới thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và cập nhật các xu hướng, giải pháp an ninh mạng tiên tiến, góp phần bảo vệ nền kinh tế số và xây dựng niềm tin số bền vững. 

Quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về an ninh mạng và AI

Điểm nhấn của sự kiện là phiên toàn thể với chủ đề “Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử & AI”.

Phát biểu tại sự kiện này, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an nhấn mạnh, chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ và công nghệ số đang trở thành nền tảng vận hành xã hội. Tuy nhiên, đi kèm với đó là hoạt động tấn công mạng ngày càng tinh vi. Thực tiễn hiện nay cho thấy các hoạt động tấn công mạng đang có xu hướng gia tăng cả về quy mô, mức độ tinh vi và tính chất xuyên biên giới. Đáng chú ý, các đối tượng tội phạm mạng đã bắt đầu tận dụng AI để thực hiện các hành vi lừa đảo, giả mạo, phát tán mã độc và tổ chức các cuộc tấn công có chủ đích vào cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.

Nhiều hình thức tấn công mới như Deepfake, giả mạo giọng nói, đánh cắp dữ liệu, chiếm đoạt tài khoản hay lừa đảo tài chính trên không gian mạng đang gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản, hoạt động sản xuất kinh doanh và niềm tin của xã hội đối với môi trường số.

Vẫn theo ông Nguyễn Hồng Quân, bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ lượng tử trong tương lai gần cũng đang đặt ra những thách thức mới đối với các hệ thống bảo mật truyền thống.

Nhiều phương thức mã hóa hiện nay có nguy cơ không còn bảo đảm an toàn trước năng lực xử lý của điện toán lượng tử.

Điều đó cho thấy yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là ứng phó với các nguy cơ trước mắt, mà còn phải chủ động chuẩn bị năng lực bảo vệ an ninh mạng cho giai đoạn tiếp theo. 

“Các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần nâng cao hơn nữa nhận thức về công tác bảo đảm an ninh mạng; chủ động đầu tư cho công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực quản trị rủi ro; đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để kịp thời phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ từ sớm, từ xa. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn việc xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia theo hướng chủ động, đồng bộ và bền vững; trong đó tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng chuyên gia an ninh mạng” ông Nguyễn Hồng Quân nói.

Chia sẻ tiếp tại sự kiện này, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng, Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: “Chúng ta cũng thấy rằng là trong cái chủ đề hôm nay có nói đến kỷ nguyên của lượng tử và AI. Chúng ta đang phải đối diện với những chiến lược “thu thập trước, giải mã sau” của các quốc gia sở hữu công nghệ như là công nghệ về lượng tử”.

Phiên toàn thể tiếp nối với các bài báo cáo trọng tâm từ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ quốc tế.

Thiếu tá Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia kiêm Giám đốc Trung tâm VNCERT, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an trình bày chuyên đề “Định hình các ưu tiên an ninh mạng: Những xu hướng chủ đạo cho giai đoạn 2026 và các năm tiếp theo”.

Tại sự kiện này, ông Philip Dimitriu, Giám đốc cấp cao, khu vực Châu Á- Thái Bình Dương và Nhật Bản, Sophos trình bày “Làm chủ mọi mối đe dọa an ninh mạng”, trong đó nhấn mạnh bài toán nâng cao khả năng kiểm soát, giám sát và phản ứng trước các mối đe dọa ngày càng phức tạp trong quá trình chuyển đổi số.

Ông Lee Sang Yoon, Trưởng Bộ phận Kính doanh Toàn cầu, PIOLINK INC mang đến báo cáo “Al trên nền tảng đám mây: Cuộc đối đầu mới giữa tấn công và phòng thủ an ninh mạng”, tập trung vào các rủi ro phát sinh từ môi trường hybrid, multi-cloud và các cuộc tấn công ứng dụng AI ngày càng gia tăng.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội nghị là vấn đề bảo mật cho AI Agent trong môi trường doanh nghiệp.

Ông Mai Xuân Cường, đại diện Viettel, cho rằng khi AI Agent ngày càng tham gia sâu vào vận hành hệ thống, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức bảo mật mới liên quan tới quyền truy cập dữ liệu, giám sát mô hình và kiểm soát rủi ro.

Ở góc độ quản trị AI, ông Nguyễn Tuấn Khang, Lãnh đạo Khối Dữ liệu & AI, IBM khu vực Đông Nam Á, chia sẻ về việc xây dựng AI đáng tin cậy, nhấn mạnh vai trò của quản trị dữ liệu và giám sát mô hình AI trong doanh nghiệp hiện đại.

Phiên tọa đàm cấp cao do ông Đỗ Ngọc Duy Trác Tổng Giám đốc kiêm nhà sáng lập, VinCSS điều phối cũng thu hút sự tham gia của đại diện nhiều doanh nghiệp lớn như Masan, Ford Việt Nam và VietinBank.

Tập trung bảo vệ dữ liệu và định danh số

Trong bối cảnh các tổ chức và doanh nghiệp đang tăng tốc chuyển đổi số, đồng thời đối diện với ngày càng nhiều rủi ro về rò rỉ dữ liệu, giả mạo danh tính và tấn công có chủ đích, hội thảo chuyên đề 1 với chủ đề “Bảo đảm an ninh dữ liệu và định danh: Kiến tạo niềm tin trong hệ sinh thái số” mang đến những góc nhìn chiến lược, kinh nghiệm thực tiễn và giải pháp công nghệ nhằm bảo vệ dữ liệu, danh tính số và tăng cường khả năng chống chịu trong môi trường số hiện đại.

Các nội dung trọng tâm bao gồm: quản trị an ninh dữ liệu, bảo vệ định danh số, trách nhiệm của tổ chức và người dùng, xây dựng niềm tin cho các giao dịch thanh toàn tự động, ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, nâng cao năng lực thích nghi và phục hồi số…

Bà Đào Thu Thảo, Giám đốc điều hành WEEDS VINA chia sẻ giải pháp Blackbox Series, giúp doanh nghiệp nhận diện và quản lý rủi ro xuyên suốt toàn bộ vòng đời và luồng dữ liệu – từ khâu thu thập, xử lý đến khi kết thúc.

Bên cạnh đó, ông Ivo Gajdica, Trưởng bộ phận Dịch vụ An ninh mạng. EmbedIT sẽ mang đến góc nhìn hoàn toàn mới về những rủi ro bên ngoài tổ chức như shadow IT, giả mạo thương hiệu, rò rỉ dữ liệu – những yếu tố thường nằm ngoài tầm quan sát của đội ngũ an ninh nội bộ, đồng thời chia sẻ cách tiếp cận để phát hiện lỗ hổng từ bên ngoài theo thời gian thực và triển khai phản ứng nhanh.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Đình Toàn, Trưởng phòng An toàn thông tin, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) sẽ chia sẻ về những thách thức trong việc bảo vệ dữ liệu tại các tổ chức có tốc độ tăng trưởng và chuyển đổi số cao, đồng thời đề xuất các định hướng chính sách nhằm cân bằng giữa yêu cầu bảo mật, tuân thủ và đổi mới vận hành.

Phiên thảo luận cuối chương trình quy tụ đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Vietcombank, Visa, Thales và Imperva, tập trung bàn giải pháp xây dựng niềm tin số và bảo vệ hệ sinh thái dữ liệu trong thời đại AI và hậu lượng tử.