thiet bi kich sóng.jpg
Cục Tần số đã phát triển, khai thác nền tảng giám sát và phát hiện nhiễu iSpectra. Nền tảng này có khả năng giám sát đến từng trạm di động, qua đó nâng cao việc chủ động phát hiện kịp thời và xử lý dứt điểm việc sử dụng thiết bị kích sóng. Ảnh: Minh họa.

Theo ông Lê Văn Tuấn, việc người dân tự ý lắp đặt thiết bị kích sóng di động không đạt quy chuẩn có thể gây nhiễu, gián đoạn mạng di động. Từ năm 2023 đến nay, Cục đã phát hiện, xử lý 532 thiết bị vi phạm, chủ yếu do cá nhân/hộ gia đình thiếu hiểu biết pháp luật, tự mua dùng để cải thiện sóng ở khu vực thu sóng kém như tầng hầm, nơi bị nhà cao tầng che chắn.

Trong thời gian vừa qua, Cục Tần số vô tuyến điện đã tổ chức kiểm soát thường xuyên, liên tục, bằng hệ thống kiểm soát tần số vô tuyến điện, kết hợp thông tin báo cáo nhiễu từ các tổ chức cá nhân sử dụng tần số, sử dụng các thiết bị chuyên dùng để kiểm soát, định vị, xác định nguồn gây nhiễu và xử lý vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân sử dụng các thiết bị này.

Cục Tần số đã phối hợp với lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền như phát tờ rơi; tuyên truyền trực tiếp qua việc nhắn tin tới các thuê bao thông tin di động; qua các hội nghị, hội thảo, tập huấn; qua các phương tiện truyền thông đại chúng, báo đài của Trung ương và địa phương; trên các nền tảng mạng xã hội.

“Từ năm 2025, Cục Tần số đã phát triển, khai thác nền tảng giám sát và phát hiện nhiễu iSpectra. Nền tảng này có khả năng giám sát đến từng trạm di động, qua đó nâng cao việc chủ động phát hiện kịp thời và xử lý dứt điểm việc sử dụng thiết bị kích sóng”, ông Lê Văn Tuấn nói.

Bên cạnh đó, Cục Tần số vô tuyến điện đã phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Cục Quản lý thị trường – Bộ Công thương, yêu cầu các sàn thương mại điện tử gỡ bỏ các link bán thiết bị này và các thiết bị không có chứng nhận hợp quy khác.

Để tăng cường vùng phủ sóng, Cục Tần số đã cấp phép băng tần thấp để nhà mạng cải thiện vùng phủ. Cụ thể, năm 2025, Cục Tần số vô tuyến điện đã cấp phép băng tần 700 MHz cho các mạng thông tin di động. Đây là băng tần thấp, có khả năng phủ rộng, phủ sâu, giúp nhà mạng cải thiện được vùng phủ tại các điểm lõm sóng cục bộ tại khu vực có mật độ xây dựng cao.

Chia sẻ về về chế tài xử phạt, hành vi lắp đặt, sử dụng, mua bán trái phép thiết bị kích sóng, ông Tuấn cho biết hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, tịch thu tang vật. Trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị xử lý theo quy định pháp luật liên quan. 

“Thực tế, đa số vi phạm của người dân do thiếu hiểu biết, mua thiết bị để tăng sóng nhưng không nhận thức hết tác hại; khi được giải thích, yêu cầu tháo dỡ đều chấp hành, không tái phạm. Theo đánh giá của Cục, chế tài hiện hành cơ bản có tác dụng răn đe, số vụ vi phạm giảm dần; tuy nhiên với hành vi kinh doanh, rao bán công khai, nhất là trên môi trường mạng, cần tăng cường phối hợp liên ngành để kiểm soát, xử lý nghiêm từ nhập khẩu đến phân phối”, ông Lê Văn Tuấn nói.

Hiện nay, do đặc điểm đô thị Việt Nam ngõ nhỏ, phố nhỏ nên khả năng phủ sóng trong nhà rất khó khăn. Vì không có sóng di động nên người dân phải lắp thiết bị kích sóng; thiết bị kích sóng này không đạt chuẩn gây can nhiễu cho các mạng di động.

Khi nhân viên nhà mạng đến nhà dân xử lý nhiễu, nhiều người dân chia sẻ rằng không muốn lắp đặt các trạm kích sóng di động làm gì nhưng chỉ vì khu vực đó sóng quá yếu nên buộc họ phải gắn thêm thiết bị trong nhà. Đây rõ ràng là việc cực chẳng đã nên họ mới phải bỏ tiền và công sức để làm.

Một câu hỏi đặt ra là trách nhiệm của nhà mạng đến đâu trong vấn đề này? Nhà mạng đã có cơ chế tiếp nhận phản ánh của khách hàng về những điểm chưa có sóng di động hay chưa? Tại sao nhà mạng không lắp các trạm kích sóng đạt chuẩn cho khách hàng của mình mà phải để khách hàng tự lắp gây ra can nhiễu?

Đây không chỉ là những câu hỏi đặt ra cho nhà mạng và cũng là vấn đề đặt ra đối với Bộ KH&CN, khi mà công bố tiêu chí chất lượng của các nhà mạng định kỳ hàng năm.