Robocon – Nơi thầy và trò cùng học công nghệ

Posted on 13/06/2025 by Quang Hùng Media

Trong không khí sôi động của Cuộc thi Sáng tạo Robot Việt Nam – Robocon Việt Nam 2025 diễn ra tại Ninh Bình, bên cạnh những màn trình diễn ấn tượng của các đội tuyển sinh viên là hình ảnh quen thuộc nhưng đầy cảm hứng, đó là các giảng viên kỹ thuật đứng phía sau, sát cánh cùng học trò của mình. Ở sân chơi Robocon, thầy không chỉ là người dạy mà còn là bạn đồng hành trong hành trình chinh phục công nghệ mới – nơi mà ranh giới giữa “người truyền đạt” và “người học hỏi” dần được xóa nhòa.

Robocon không chỉ là cuộc thi mà còn là bài toán công nghệ thực tiễn

Khác với những môn học lý thuyết trên giảng đường, Robocon mang đến cho sinh viên những bài toán công nghệ mang tính thực tiễn cao, đòi hỏi tư duy tổng hợp, từ thiết kế cơ khí, lập trình, cảm biến, đến điều khiển tự động và tối ưu chiến thuật vận hành. Mỗi đề thi Robocon là một bài toán mở, nơi các đội thi phải nghiên cứu, thử nghiệm, thất bại và cải tiến liên tục.

Chính sự phức tạp và tính liên ngành này khiến cho cuộc thi không chỉ là thử thách đối với sinh viên, mà còn là “đề bài khó” với cả các giảng viên kỹ thuật. Nhiều thầy cô chia sẻ rằng, để hướng dẫn sinh viên hiệu quả, họ cũng phải tự học thêm công nghệ mới, từ trí tuệ nhân tạo (AI), lập trình thị giác máy cho đến các module cảm biến tiên tiến.

Để chế tạo và vận hành những robot chinh phục được đề thi tại Robocon không phải là điều đơn giản

Tại nhiều trường Đại học, Học viện có đội Robocon mạnh như Trường Đại học Lạc Hồng, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên hay Đại học Công nghiệp Hà Nội, các buổi thảo luận giữa thầy và trò không dừng lại ở lớp học. Những đêm trắng trong phòng lab, những bản vẽ chi tiết sửa đi sửa lại, những dòng code được viết và thử nghiệm nhiều lần… đều có sự hiện diện của các giảng viên kỹ thuật.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Quý – Phó hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên – chia sẻ: “Chính sinh viên đôi khi là người thúc đẩy các thầy cô học thêm, cập nhật kiến thức mới. Có những thứ sinh viên phát hiện ra trước, rồi cả thầy và trò cùng tìm hiểu sâu hơn. Đó là niềm vui thực sự của người làm nghề giáo”.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Quý – Phó hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên

Ở sân chơi Robocon, mô hình học tập không còn mang tính một chiều. Chính các thầy cô, các chỉ đạo viên của đội tuyển cũng phải học những công nghệ mới. Thầy cô không chỉ giảng dạy mà còn là người đồng hành chiến lược, hỗ trợ định hướng tư duy giải pháp, giúp sinh viên nhìn ra các yếu tố kỹ thuật – công nghệ có thể áp dụng. Còn sinh viên là người sáng tạo, thử nghiệm, chịu trách nhiệm hiện thực hóa ý tưởng. Mối quan hệ này tạo nên một hệ sinh thái học tập năng động và thực chất.

Thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy – học

Robocon đang góp phần thay đổi cách tiếp cận giảng dạy trong khối ngành kỹ thuật – công nghệ. Tại một số trường, việc tham gia Robocon đã được tích hợp vào chương trình đào tạo như một học phần tự chọn hoặc bài tập lớn liên môn. Giảng viên chủ động tổ chức mô hình học theo dự án, trong đó nhóm sinh viên được giao đề tài thiết kế robot hoàn chỉnh từ đầu đến cuối.

Không ít thầy cô đã chia sẻ, nhờ Robocon, họ có thêm cơ hội nhìn lại chương trình đào tạo để thấy đâu là kiến thức thiết yếu, đâu là kỹ năng còn thiếu của sinh viên và đâu là công nghệ mới cần được bổ sung để chương trình học bám sát thực tiễn. Từ đó, những điều chỉnh nhỏ về nội dung học, cách kiểm tra đánh giá… cũng được thử nghiệm và áp dụng.

Theo Đại tá Hoàng Quang Chính – giảng viên tại Học viện Kỹ thuật Quân sự, thông qua cuộc thi Robocon, các học viên của trường có thể áp dụng những kiến thức đã lĩnh hội được trên giảng đường vào thực tiễn. Bên cạnh đó, sân chơi này còn giúp nâng cao tinh thần làm việc nhóm, xây dựng niềm đam mê nghiên cứu khoa học ở các học viên.

Đại tá Hoàng Quang Chính – giảng viên tại Học viện Kỹ thuật Quân sự

Sau 14 năm vắng mặt, năm nay, Học viện Kỹ thuật Quân sự đã trở lại sân chơi Robocon với 4 đội tuyển. Đại tá Hoàng Quang Chính cho biết, các học viên tham gia Robocon những năm trước đây sau khi ra trường đã đi khắp mọi miền Tổ quốc để góp phần xây dựng và bảo vệ hòa bình cho đất nước.

Cùng học, cùng lớn

Có thể nói, Robocon không chỉ là nơi sinh viên trui rèn kỹ năng kỹ thuật, mà còn là nơi giúp thầy cô đổi mới tư duy sư phạm, tìm lại cảm hứng với nghề dạy học trong thời đại công nghệ. Trong hành trình chế tạo một robot, có lúc cả nhóm hoang mang khi robot không hoạt động đúng như dự kiến, có lúc bế tắc trước một thuật toán chưa từng thử. Nhưng chính trong những khoảnh khắc ấy, thầy và trò cùng nhau học cách kiên nhẫn, học cách tìm lời giải và học cách không bỏ cuộc.

Theo bà Nguyễn Thu Hà – Trưởng Ban Chuyên đề – Khoa giáo (Đài Truyền hình Việt Nam), Phó Trưởng ban Thường trực Ban tổ chức Robocon Việt Nam 2025, cuộc thi Robocon không chỉ là sân chơi sáng tạo kỹ thuật mà còn là môi trường thực hành lý tưởng, giúp sinh viên phát triển tư duy, kỹ năng, bản lĩnh nghề nghiệp.

Bà Nguyễn Thu Hà – Trưởng Ban Chuyên đề – Khoa giáo (Đài Truyền hình Việt Nam) – đại diện Ban Tổ chức phát biểu tại Họp báo Robocon Việt Nam 2025

Tại sân chơi Robocon Việt Nam năm nay, một đội tuyển đến từ Đại học Công nghệ Giao thông vận tải dù robot gặp sự cố hỏng mạch vẫn quyết tâm mang lên sân thi để trình diễn. Bên cạnh họ là các giảng viên, người đã không trách móc khi robot lỗi mà chỉ nhẹ nhàng động viên: “Mình đến Robocon là để học, để giao lưu”. Khoảnh khắc đó không còn khoảng cách giữa thầy và trò chỉ còn lại tình yêu với công nghệ và tinh thần không ngừng vươn lên.

Robocon không chỉ là cuộc thi robot, đó là hành trình học tập suốt đời, nơi người dạy và người học cùng nhìn về một hướng: chinh phục tri thức, làm chủ công nghệ. Trong hành trình đó, không ai đứng yên. Cả thầy và trò đều phải bước ra khỏi vùng an toàn, thử nghiệm, học hỏi và trưởng thành cùng nhau.