Chủ tịch Trương Gia Bình nói về sai lầm mà FPT “quyết không lặp lại”

Sự kiện do VINASA và Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn phối hợp tổ chức, quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành, lãnh đạo doanh nghiệp và đại diện cơ quan quản lý. Chương trình cũng thu hút hơn hàng trăm đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp công nghệ và học viện, trường đại học, kiều bào Việt Nam là các chuyên gia bán dẫn đang làm việc tại những tập đoàn lớn trên toàn cầu.

Đại biểu tham dự sự kiện với mục tiêu thảo luận, cập nhật những xu hướng, báo cáo mới nhất về ngành bán dẫn, đồng thời định hình các cơ hội phát triển ngành công nghiệp chiến lược này tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hội đồng Sáng lập VINASA, Chủ tịch Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT nhấn mạnh: “Ngành bán dẫn đang mở ra chương mới cho Việt Nam với những cơ hội vàng để bứt phá, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự cường”.

Nói về cơ hội của Việt Nam, ông Trương Gia Bình ví bán dẫn là “lương thực của kỷ nguyên số – như gạo với Hàn Quốc”, còn AI là “năng lượng chiến lược mới – như dầu khí trong tương lai”.  Quyết định 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng đã xác lập: AI và Bán dẫn là hai công nghệ quan trọng và Việt Nam có lợi thế để phát triển ngành công nghiệp này, đặc biệt là có nguồn nhân lực mạnh, khát vọng vươn lên.

Theo ông Trương Gia Bình, hơn 25 năm trước, FPT – doanh nghiệp từng tiên phong Go Global, mở cửa ra thế giới từ những năm 1990, nhưng hành trình của FPT không chỉ có thành công, mà cũng có những cơ hội bị chậm chân, thậm chí có những cơ hội đã bỏ lỡ không lấy lại được.

Chủ tịch Tập đoàn FPT chia sẻ, sau chuyến đi đầu tiên sang Ấn Độ có mặt rất nhiều anh tài – đại diện các doanh nghiệp công nghệ, FPT trở về và quyết định thành lập VINASA – Hiệp hội Phần mềm Việt Nam. Nhưng một chuyến đi là không đủ. Nhiều doanh nghiệp khi ấy cho rằng chỉ FPT có đủ nguồn lực để “đốt tiền chơi lớn” với xuất khẩu phần mềm. Chỉ đến khi doanh thu xuất khẩu phần mềm của FPT vượt doanh thu của chính họ, họ mới thật sự vào cuộc. Và Việt Nam đã mất 5-7 năm vì chậm chân.

“Cái mất thứ hai trong quá khứ – là bán dẫn. Chúng tôi không chỉ đến Bangalore mà còn đến Tân Trúc – trung tâm công nghệ của Đài Loan – và ghé thăm Mediatek, khi ấy chỉ là một công ty non trẻ” – lãnh đạo FPT nói – “Nhưng chúng tôi mang về định kiến: không quan tâm đến bán dẫn. Mediatek giờ đã là hãng bán dẫn lớn thứ hai ở Mỹ. Nếu ngày đó chúng tôi nói tới phần mềm & bán dẫn như hai mặt của một bàn tay, thì có lẽ hôm nay Việt Nam đã tiến xa hơn rất nhiều”.

Ông Trương Gia Bình khẳng định: “FPT sẽ không lặp lại những lỗi lầm đó lần nữa.”

Tại sự kiện, bà Nguyễn Bích Yến – Hội viên của Viện Kỹ thuật Điện và điện tử Hoa Kỳ (IEEE), đồng thời là một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ đóng gói tiên tiến – lĩnh vực then chốt trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu và phù hợp với điều kiện phát triển của Việt Nam. Bà cho biết, hiện có hơn 20 thành viên của Uỷ ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn đang cùng nhau thúc đẩy công nghệ này, tiến tới thành lập cơ quan nghiên cứu chuyên sâu tại Đà Nẵng.

Ông Phil Hoàng – Quản lý kỹ thuật cao cấp tại Skyworks Solutions có trụ sở tại Austin, Texas (Hoa Kỳ) và là sáng lập viên tổ chức Tresemi (Tổ chức chuyên gia công nghệ Mỹ với mạng lưới các chuyên gia bán dẫn dày dạn kinh nghiệm) đề xuất xây dựng tổ chức ươm tạo thiết kế vi mạch tại Việt Nam và khởi xướng Liên minh Bán dẫn Việt Nam – tổ chức kết nối học thuật, doanh nghiệp, startup và Chính phủ, hướng tới phát triển hệ sinh thái bán dẫn bền vững. Tresemi cam kết đồng hành bằng các chương trình đào tạo vi mạch hợp tác cùng NIC, ĐH Bách khoa Hà Nội và Trung tâm Bán dẫn & AI Đà Nẵng.

Đại diện khối cơ sở nghiên cứu, đào tạo, GS.TS Trần Xuân Tú – Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh thế hệ trẻ cần khát vọng làm giàu bằng tri thức, công nghệ. Ông cho biết, ĐHQGHN đã thông qua 7 chương trình đào tạo mới về bán dẫn, thành lập 3 viện nghiên cứu về vật liệu, AI và công nghệ điện tử. Đồng thời, ĐHQGHN đang đàm phán hợp tác với TSMC, Amkor nhằm xây dựng hệ sinh thái thiết kế chip và nâng cao năng lực đóng gói tiên tiến.

Ông Phùng Việt Thắng (Giám đốc Intel Việt Nam) khẳng định FDI vẫn quan trọng nhưng không còn là yếu tố quyết định. Việt Nam cần phát triển nội lực, nhân lực Việt để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu một cách bền vững. Ông nhấn mạnh vai trò sống còn của liên kết giữa nhà trường – doanh nghiệp – Chính phủ để hiện thực hóa tiềm năng công nghệ.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, lãnh đạo Tỉnh Bình Định – tỉnh đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo vào năm 2030, cho biết: tỉnh xác định bán dẫn là ngành công nghệ chiến lược, gắn với định hướng phát triển kinh tế số. Với nền tảng hạ tầng công nghệ tại Quy Nhơn và hệ sinh thái AI – khoa học dữ liệu đang hình thành, Bình Định sẵn sàng thu hút đầu tư và phát triển nhân lực bán dẫn. Tỉnh cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong xây dựng trung tâm công nghệ cao tại địa phương.

Ông Lê Nam Trung – Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp CNTT, Bộ KH&CN nhấn mạnh: trong thời gian qua, đặc biệt từ quý III/2024, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, ban hành nhiều chính sách, chiến lược quan trọng như Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn quốc gia với tốc độ ấn tượng, tạo hành lang pháp lý rõ ràng và cụ thể cho ngành. Ông  Lê Nam Trung cũng chỉ ra những thách thức còn tồn tại, như việc cụ thể hóa chính sách, xác định cơ quan đầu mối, huy động doanh nghiệp tham gia… vẫn cần hoàn thiện. Ông kêu gọi sự đồng hành sâu sát hơn từ cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội và chuyên gia để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng hệ sinh thái công nghệ vững mạnh.

Thành viên Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn.

Bên cạnh đó, các diễn giả đã trao đổi thẳng thắn về hiện trạng, thách thức và giải pháp phát triển ngành bán dẫn, từ đó đề xuất các chính sách hỗ trợ, thu hút đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Phần thảo luận mở cuối chương trình đã tạo cơ hội để các đại biểu kết nối, chia sẻ sáng kiến nhằm hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Sự kiện khép lại với không khí cởi mở, nhiều định hướng hợp tác được hình thành, mở ra các bước đi tiếp theo để ngành bán dẫn Việt Nam phát triển bền vững.